Bij autorijscholen in de Randstad halen duidelijk minder kandidaten na één keer afrijden hun rijbewijs dan elders in Nederland. 

Dat blijkt uit onderzoek van NU.nl naar de examencijfers van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).

De rijscholen in de Randstadgemeenten met meer dan 100.000 inwoners hebben in 2012 een slagingspercentage van 41,8 procent, tegenover een landelijk slagingspercentage van 50,5 procent.

Rijscholen uit de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht hebben zelfs een percentage van 38,5 procent.

Volgens het CBR is de mentaliteit van de Randstedelingen de oorzaak van de lage slagingspercentages voor eerste examens. "Het is moeilijk te verklaren, maar wij hebben de indruk dat het komt doordat inwoners van de Randstad brutaler zijn dan de kandidaten uit de provinciale regio’s. Die zijn vaak serieuzer en langer bezig met hun rijopleiding", aldus een woordvoerder.

Volgens de woordvoerder heeft het percentage niets te maken met de drukte op de weg in de Randstad. "Onze examens zijn zo gemaakt dat ze voor ieder gebied in Nederland dezelfde resultaten moeten opleveren."

Klik op de gemeente voor meer informatie. De gegevens zijn afkomstig van CBR. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Daan van Elk

Verkeersveiligheid

Secretaris Irma Brauers van brancheorganisatie Vereniging Rijschool Belang (VRB) bevestigt die constatering. "De mentaliteit tussen de mensen in de Randstad en daarbuiten verschilt. Rijschoolhouders in de Randstad kiezen niet voor kwaliteit, maar voor het geld."

Volgens Brauers hebben rijschoolhouders in de Randstad helemaal geen boodschap aan slagingspercentages. "Zij laten mensen op examen gaan terwijl ze daar nog helemaal niet klaar voor zijn. Daarmee komt de verkeersveiligheid in het gedrang."

Samen met BOVAG en Federatie Autorijschool Management (FAM) pleit VRB al jaren voor een rijschoolkeurmerk. Daarvoor zijn al meerdere gesprekken gevoerd met het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, maar dat heeft volgens Brauers nog tot niets geleid. 

Wildgroei

SP-Kamerlid Farshad Bashir hekelt de argumentatie van het CBR. Volgens hem heeft het niks met de mentaliteit te maken, maar ligt het aan de wildgroei van slechte rijscholen.

"Om aan klanten te komen bieden ze de rijlessen ver onder de kostprijs aan, vaak zonder ervaring als instructeur. De leerlingen zijn uiteindelijk de dupe, want zij betalen het allemaal", aldus de SP'er.

Ook is er volgens hem nauwelijks toezicht, waardoor instructeurs vaak lesgeven zonder bevoegdheid.

Het UWV zou nu te veel mensen omscholen vanuit de WW om rijinstructeur te worden. Het gebrek aan werk in de rijschoolbranche zorgt ervoor dat deze mensen vaak zelf maar een rijschool beginnen, zonder enige ervaring als instructeur en in het ondernemen, betoogt Bashir. Het SP-Kamerlid wil minister Schultz van Infrastructuur en Milieu vragen stellen over dit onderwerp.

Langedijk

Gemeente Langedijk in Noord-Holland heeft het afgelopen jaar het laagste percentage geslaagde eerste rijexamens behaald. Slechts 45 van de 162 afrijders van Langendijkse rijscholen wist in één keer hun rijbewijs te halen. Dat komt neer op 27,8 procent.

Top 10 slechtste gemeenten

Plek Gemeente Slagingspercentage
1 Langedijk 27,8
2 Schiedam 30
3 Diemen 31,5
4 Rotterdam 34,3
5 Werkendam 35,7
6 Vlaardingen 35,9
7 Albrandswaard 35,9
8 Boarnsterhim 36,1
9 Enkhuizen 36,4
10 Harlingen 36,5

De gemeente Simpelveld in het zuiden van Limburg heeft cijfermatig de beste rijscholen van het land. Maar liefst 75,5 procent van de examinanten van rijscholen uit die gemeente slaagt voor het eerste examen.

Top 10 beste gemeenten

Plek Gemeente Slagingspercentage
1 Simpelveld 75,5
2 Wierden 75,2
3 Weert 71,4
4 Huizen 70,7
5 Maasdriel 70,3
6 Weesp 70,1
7 Gulpen-Wittem 70,1
8 Heiloo 68,8
9 Neder-Betuwe 68,3
10 Reusel-De Mierden 68

In dit onderzoek zijn alleen gemeenten meegenomen met meer dan 10.000 inwoners op 1 januari 2013 en meer dan honderd afgelegde examens.

Grote gemeenten

Venlo scoort het beste van alle gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Van de deelnemers aan het eerste examen slaagt 59,5 procent.

De gemeente Rotterdam, waar in 2012 veruit de meeste eerste examens zijn afgenomen, komt met een slagingspercentage 34,3 procent het slechtst uit de bus.

2toDrive

Het percentage behaalde eerste rijexamens is gegroeid van 49,3 procent in 2011 naar 50,5 procent in 2012. Dit heeft volgens de woordvoerder van het CBR onder andere te maken met het nieuwe project 2toDrive, waarbij jongeren van 17 jaar al praktijkexamen mogen doen. Vervolgens mogen de jongeren tot hun achttiende verjaardag onder begeleiding van een coach de weg op.

"Bij die jongeren is de sociale controle in het gezin erg groot. Daardoor zijn zij nog serieuzer bezig met hun rijexamen, waardoor veel van hen de eerste keer slagen."

Bekijk de gegevens over rijexamens op het datablog van NU.nl