Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf (VVD) heeft een kunstgreep toegepast om te voorkomen dat PVV-leider Geert Wilders een prominente rol zou krijgen bij de troonswisseling. 

De Graaf voorkwam dat Wilders deel zou uitmaken van de Commissie van In- en Uitgeleide. De voorzitter erkent in de Volkskrant dat hij Wilders er liever niet bij had vanwege diens problematische relatie met het koninklijk huis.

"In mijn achterhoofd heeft zeker meegespeeld dat het beeld van Wilders naast de koning veel aandacht zou hebben getrokken", zegt De Graaf in de krant. De senaatsvoorzitter wilde een plechtigheid zonder politiek gedoe.

Een woordvoerder van de Eerste Kamer zei woensdag dat De Graaf er niet op uit is geweest Wilders te weren uit de commissie die koning Willem-Alexander begeleidde tijdens de inhuldiging in de Nieuwe Kerk. 

De woordvoerder van de Eerste Kamer erkent dat De Graaf zijn twijfels had bij Wilders die de nieuwe koning zou begeleiden. Toch was dat geen reden voor hem om Wilders per se te willen weren. "Het benaderen van Wilders is uiteindelijk niet aan de orde geweest", stelt de woordvoerder.

Rommelig

Bij de inhuldiging van Beatrix in 1980 leidden de fractievoorzitters van alle politieke partijen de koningin en prins Claus de kerk in en uit. De Graaf bekeek beelden hiervan en vond dat het er rommelig uitzag. Tegenwoordig zijn er nog meer politieke partijen en dus zou het er niet beter op worden.

Daarom werd na overleg met Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg besloten het ontvangstcomité klein te houden: de Kamervoorzitter, twee Tweede Kamerleden en twee Eerste Kamerleden.

Bij het bepalen welke Kamerleden mee mochten lopen, werd eerst gekeken naar wie het langst in de Kamer zat. Ook moest worden voorkomen dat meer Kamerleden van dezelfde partij mee zouden lopen. Op het lijstje van de Tweede Kamer stonden twee SP'ers, maar die bedankten voor de eer. Ook zou Kees van der Staaij (SGP) afvallen omdat partijgenoot Holdijk al op het lijstje van de Eerste Kamer stond.

Aanvankelijk

Dat Wilders aanvankelijk te horen had gekregen dat hij er rekening mee moest houden dat hij in de commissie zou komen, was omdat toen nog werd gedacht aan een commissie bestaande uit alle fractievoorzitters. Daar besloot De Graaf later van af te zien, omdat de commissie dan te groot was geworden.

Selectie van de commissieleden louter op basis van anciënniteit had voor de Eerste Kamer de SGP'er Gerrit Holdijk opgeleverd, gevolgd door CDA'er René van der Linden. De Tweede Kamer zou Mariëtte Hamer (PvdA) en Kees van der Staaij (SGP) moeten afvaardigen. 

Een tweede uitgangspunt was echter dat er geen twee leden van dezelfde partij mee konden lopen. Daarom heeft De Graaf de SGP'er Holdijk gevraagd zich terug te trekken, om plaats te maken voor VVD-senator Heleen Dupuis. Anders was Van der Staaij overgeslagen en was De Graaf uitgekomen bij Wilders.

De christen stemde in en loste zo het probleem voor De Graaf op. De Eerste Kamervoorzitter rechtvaardigt zijn ingreep met het argument dat Van der Staaij ook meer recht had op de plek omdat hij bijna tweehonderd dagen langer dan Wilders Kamerlid is.

'Opkrassen'

Wilders heeft laten weten dat De Graaf moet 'opkrassen', omdat hij zich niet onpartijdig heeft opgesteld. De PVV-fractie in de senaat heeft laten weten opheldering te willen over de kwestie.

De woordvoerder van de Eerste Kamer laat weten dat De Graaf de vragen van de PVV zal beantwoorden. "Dan is het verder aan de Kamer om daar een oordeel over te hebben."

Uitleg

De Tweede Kamer wil uitleg van De Graaf over de gang van zaken bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander. 

Wilders is daar, als het waar is, woest over. Hij wil nog deze week een brief van De Graaf. Ook de overige partijen in de Tweede Kamer spraken hun verbazing uit en steunden het verzoek van Wilders. De Kamer wil dat De Graaf ook ingaat op de communicatie die er met de Commissie van In- en Uitgeleide is geweest.

Anouchka van Miltenburg, voorzitter van die Commissie van In- en Uitgeleide en voorzitter van de Tweede Kamer, reageerde woensdag op vragen van Wilders en gaf aan dat zij niet op de hoogte was en er geen enkele betrokkenheid bij heeft gehad.

Stokje

Volgens een woordvoerder van de Eerste Kamer heeft De Graaf geen stokje gestoken voor de deelname van Wilders. De PVV-leider zou ''gewoon zijn uitgenodigd'' voor de Commissie van In- en Uitgeleide als hij aan de beurt was gekomen.

Wilders wil dat De Graaf zijn voorzitterschap neerlegt als het verhaal klopt. Hij twitterde woensdag: ''Als de VVD-Senaatsvoorzitter de zaak echt heeft gemanipuleerd moet hij zijn biezen pakken en aftreden.''

Donderdag heeft Wilders een kennismakingsgesprek met koning Willem-Alexander, meldt de PVV-leider. De afspraak voor het kennismakingsgesprek was al eerder gepland en heeft niets te maken met de reuring die woensdag ontstond omdat de PVV-leider uit de Commissie van In- en Uitgeleide zou zijn gehouden.