Burgemeester Hoes van Maastricht  vindt het weren van buitenlanders uit coffeeshops nog steeds de beste oplossing voor de door hem aangekaarte drugsoverlast in zijn stad.

Dat zegt Hoes in een gesprek met NU.nl.

"De toestroom van buitenlanders veroorzaakt overlast. Sinds mei 2012 en mei 2013 komen er ongeveer twee miljoen buitenlanders minder naar Maastricht. Met een gemiddelde besteding van 20euro in een coffeeshop trek je dan toch gauw tussen de 50 en 60 miljoen euro uit het criminele circuit."

Hoes wordt op 1 november 2010 burgemeester van Maastricht. Twee jaar later voert hij de wietpas in voor de gemeente Maastricht. De pas wordt in datzelfde jaar weer afgeschaft.

Volgens minister Opstelten van Veiligheid en Justitie mogen gemeenten vanaf dan zelf bepalen hoe ze overlast rond coffeeshops aanpakken.

I-Criterium

Hoes wil de verkoop van wiet aan buitenlanders aan banden leggen en besluit als enige burgemeester in Limburg het I-criterium toe te passen. Volgens dit criterium mogen alleen ingezetenen van Nederland wiet kopen.

Er volgt een toename van drugsgerelateerde delicten op de straten van Maastricht en invallen bij coffeeshops die toch wiet verkopen aan buitenlanders. Coffeeshop Easy Going van Marc Josemans, tevens woordvoerder van de Vereniging Officiële Coffeeshops Maastricht, wordt om die reden gesloten. Later oordeelt de rechter dat dit onrechtmatig was.

Volgens Hoes is het coffeeshopdossier "heel ingewikkeld".

"Criminele activiteiten zijn in deze grensstreek kennelijk makkelijk uit te voeren. Maar als je hier maatregelen neemt heeft dat effect op steden als Heerlen, Sittard en Venlo."

NU.nl: Zijn uw collega-burgemeesters zich hier voldoende van bewust?

"Die zijn zich daarvan zeker bewust. Ze weten dat ik  niet anders kan dan niet-ingezetenen buiten de  coffeeshops te houden."

U bent niet verplicht dat te doen.

“Ik ben dat wel verplicht om te doen, omdat het bij ons de oplossing is voor een groot probleem. Dertig jaar lang wordt hier al geprobeerd de drugsproblematiek terug te dringen. Daarvoor is al heel veel werk door mijn twee voorgangers verricht.”

Terwijl uw voorganger Gerd Leers een andere koers had.

"Leers had ook het idee om te kijken of buitenlanders uit coffeeshops geweerd kunnen worden. Maar hij had een deal met coffeeshops om te kijken of dat  juridisch uitvoerbaar zou zijn."

Wat is uw huidige mening over die juridische uitvoerbaarheid?

"Ik denk nog steeds dat het kan. Er lopen al veel rechtszaken. We hebben zelf een zaak lopen rond de sluiting van coffeeshop Easy Going. Er is pas een uitspraak in die zaak gekomen. Daaruit bleek dat die sluiting niet voldoende door ons is gemotiveerd. Easy Going-eigenaar Marc Josemans legt die uitspraak nu uit alsof het I-criterium niet handhaafbaar is."

Josemans heeft ook gezegd dat hij, mocht hij winnen, af zal zien van schadeclaims.

"Hij heeft niet gezegd "als we winnen", hij wacht het hoger beroep gewoon niet af. Hij komt nu al met andere voorstellen (Josemans verlaagde onder andere de maximum hoeveelheid te verkopen wiet aan buitenlanders, red.) zonder dat de rechter uitsluitsel heeft gegeven. Dat is moeilijk voor mij. Ik moet regels uitvoeren."

Nogmaals, u bent niet verplicht die regels uit te voeren.

"Maar we hebben er nu eenmaal voor gekozen dit uit te voeren en nu kunnen we niet anders dan er consequent mee doorgaan. Josemans wacht het hoger beroep niet af en gaat eigenhandig een nieuw beleid propageren. Zijn voorstel maakt het niet eenvoudiger. De rechter en het Openbaar Ministerie kunnen niet met mij onderhandelen. Daardoor lijkt het alsof ik dingen niet wil, maar heel veel dingen kan ik gewoon niet."

Het zou makkelijker zijn geweest om nu water bij de wijn te doen als het I-criterium niet in het regeerakkoord zou staan en uw VVD-partijgenoot Minister Opstelten u niet zou steunen.

"Dat je van dezelfde partij bent is niet doorslaggevend. We zijn het met elkaar eens en dat komt goed uit. Zolang we het inhoudelijk eens zijn, maakt het mij niet uit welke minister daar zit en wie wat in Den Haag wil."

U heeft ooit iets gezegd over een aantal jongens op die door de coffeeshops aangestuurd zouden worden om op straat te dealen. Josemans wil dat u dit bewijst of uw excuus aanbiedt.

"Dit thema kwam aan het einde van een interview met de Volkskrant op tafel, anders was ik er niet over begonnen. Het is een kwestie van bevestigen of ontkennen en ik kan eigenlijk geen van beide. Als ik geen bewijs heb, kan ik hem ook nergens van beschuldigen."

Heeft u spijt van die uitspraak?

"Nee, want dan moet je geen interviews geven. Ik vind wel dat als ik dat soort signalen hoor, ik dat best mag uiten."

Maar als u zoiets hoort, dan gaat u dat toch onderzoeken?

"Er gebeuren ook heel veel dingen waar ik het niet over kan hebben. U moet zich realiseren dat heel veel dingen niet te bewijzen zijn. Het is een heel ingewikkeld spektakel waar we naar aan het kijken zijn."

Onno Hoes licht uitspraak over straatdealers toe

U voelde zich eenzaam in uw strijd tegen de drugsoverlast. Is dat nog steeds zo?

"Minder, ik heb weer een heel goede relatie met de gemeenteraad.  Maar ik ben op tien borden tegelijk aan het schaken. En de burgemeester moet boven de partijen staan. Daar worstel ik mee en daar zit die eenzaamheid ook in."

Als u het hoger beroep verliest, voelt dat dan als een persoonlijke nederlaag?

"Nee, ik ben burgemeester en voer het beleid uit. Als u burgemeester van Maastricht was, zou u het beleid ook uitvoeren."

Maar uw persoonlijke inzet is wel hoog.

"Dat is de passie waarmee ik mijn functie vervul. Andere burgemeesters hebben minder te maken met overlast, waarom zouden zij zich die ellende op hun hals halen? Ik knok met een heel goed georganiseerde sector, een goed georganiseerde lobbyclub. Dat is lastig voor mij. Maar het dossier heet nog steeds wietpas en niet burgemeester Hoes, toch?" Lachend: "Want dan zou ik me zorgen moeten maken."