Koningin Beatrix heeft in haar afscheidstoespraak haar keuze voor haar man prins Claus haar 'beste beslissing' genoemd.

Claus, die in 2002 overleed, was voor Beatrix 'een grote steun'. Hij heeft het Koningshuis een stuk dichter bij de wereld gebracht.

Ook benadrukte Beatrix dat hij voor haar een belangrijke gesprekspartner was. 

​''Door zijn nuchtere waarneming en relativerende benadering heeft hij bijzonder veel voor mij betekend. Met zijn inspanning voor ruimtelijke ordening, milieu, ontwikkelingssamenwerking en cultuur heeft hij de aandacht gericht op essentiële onderwerpen in de samenleving", prees Beatrix hem.

"Onze zonen heeft hij jong geleerd een open oog te hebben voor ontwikkelingen in de maatschappij en noden in de wereld. Zo heeft Prins Claus ook ons Huis dichter bij de tijd gebracht. Wellicht zal de geschiedenis uitwijzen dat de keuze voor deze echtgenoot mijn beste beslissing is geweest", aldus de koningin.

Bekijk de toespraak:

Willem-Alexander

Koningin Beatrix hoopt dat ook het aanstaand koningspaar ''zich gedragen zal voelen'' door het ''liefderijk vertrouwen'' van het volk. Dat zei ze maandag tijdens haar afscheidsrede.

De koningin stelde dat prins Willem-Alexander ''in alle opzichten goed is voorbereid'' om haar op te volgen. ''Dat zijn innemende Máxima - met haar grote hart en zuiver gevoel voor menselijke betrekkingen - daarbij een bijzondere rol vervult, wordt door ons allen als een zegen ervaren'', aldus Beatrix.

De koningin is ''ervan overtuigd dat Willem-Alexander zich in getrouwe toewijding zal inzetten voor alles wat een goed koning verschuldigd is te doen''. De laatste zinsnede slaat terug op de eed, die 'de Koning' aflegt tijdens de inhuldiging.

Vertrouwen

 Het vertrouwen dat Nederlanders koningin Beatrix ''in zo ruime mate hebben gegeven'', was onmisbaar. Dat zei de koningin maandag in haar afscheidsrede.

''Vreugde en nationale trots heb ik met u mogen delen. In zorgen en verdriet heb ik meegeleefd. Met spontane hartelijkheid en tekens van verbondenheid heeft de bevolking in Nederland en in de Caribische delen van ons Koninkrijk mij gesterkt'', sprak Beatrix.

Het afscheid vervult de koningin met ''gevoelens van diepe dankbaarheid''. ''Zonder uw hartverwarmende en bemoedigende tekenen van genegenheid, zouden de lasten - waarvan zeker ook sprake is geweest - wel heel zwaar hebben gewogen'', aldus de koningin.

Beatrix gaat ervan uit dat de meelevendheid van de mensen haar in de toekomst ook tot steun zal zijn. ''Graag wil ik u allen bij dit afscheid laten weten dat uw aanhankelijkheid mij draagkracht heeft gegeven. Ook in de toekomst zal uw blijvende nabijheid mij steeds tot steun zijn.''

Verbinden

De verbindende kracht van de vorige generaties is koningin Beatrix de afgelopen 33 jaar ''tot inspiratie geweest.'' 

''Sinds 1890 was onze nationale eenheid verweven met vier vrouwelijke dragers van de Kroon'', sprak Beatrix. De koningin refereerde aan koningin-regentes Emma, koningin Wilhelminia - ''krijgshaftig in oorlogstijd'' - en haar ''plichtsbewuste moeder'' Juliana.

Europa

Beatrix benadrukte andermaal het belang van Europese samenwerking. Het verscheurde Europa droeg lang de littekens uit een verleden van oorlog en geweld, aldus de vorstin.

''In de huidige tijd staan vreedzame samenwerking en besef van gezamenlijke belangen vóórop. Besluiten van de Europese Unie bepalen mede ons dagelijks leven, daar waar dit nuttig en nodig is. Ons eigen belang brengt de verplichting mee bij te dragen aan het gemeenschappelijk belang en aan het ruimer perspectief van een gezamenlijke verantwoordelijkheid in de wereld.'' 

Belangrijk

Koningin Beatrix wilde het belang van de functie van het koningschap nog eens ''heel precies’’ neerzetten. Dat zei Huub Oosterhuis, goede vriend van koningin Beatrix e prins Claus, in een reactie op haar toespraak maandagavond.

Koningin Beatrix ging uitgebreid in op de staatkundige aspecten van het koningschap. ''Misschien iets te veel’’, stelde Oosterhuis, die koningin Beatrix destijds via prins Claus leerde kennen.

Lees de integrale tekst van de toespraak

Lees de reacties van politici op de toespraak

Alles over de troonswisseling l Dossier Koninginnedag

Foto's troonswisseling l Foto's Koninginnedag l Zelf uploaden

Programma troonswisseling in Amsterdam

Afscheid koningin Beatrix

Máxima en Willem-Alexander op de vooravond van de inhuldiging, bij het diner dat koningin Beatrix geeft ter gelegenheid van haar afscheid. © ANP
Prinses Maxima, koningin Beatrix en prins Willem-Alexander arriveren voor het koninklijk diner, op uitnodiging van de koningin, met leden van de koninklijke familie en vorstelijke en buitenlandse missies in het Rijksmuseum. © ANP
Prinses Mabel, prins Constantijn en prinses Laurentien arriveren bij het Rijksmuseum voor het koninklijk diner. © ANP
Prinses Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven voor het diner. © ANP
Prinses Christina (L) en prinses Irene arriveren voor het diner, waar ze hun zus Beatrix vergezellen. © ANP
Premier Mark Rutte arriveert bij het Rijksmuseum voor het diner met de koningin. © ANP
De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan loopt met zijn vrouw Femke over de rode loper van het Rijksmuseum. © ANP
Commissaris van de Koningin van Noord-Holland Johan Remkes en partner. © ANP
Voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy en zijn echtgenote. © ANP
Kofi Annan, oud-secretaris-generaal van de Verenigde Naties en partner. © ANP
Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en partner. © ANP
Minister van Justitie Ivo Opstelten en zijn echtgenote. © ANP
Minister van Economische Zaken Henk Kamp en zijn partner. © ANP
De Britse prins Charles en Camilla. © ANP
Prins Daniel en prinses Victoria van Zweden en kroonprins Naruhito van Japan zijn te gast op het diner van koningin Beatrix. © ANP
Prins Albert II van Monaco, gravin Stephanie en erfgroothertog Guillaume van Luxemburg arriveren voor het koninklijk diner. © ANP
Koningin Beatrix vertrekt met prins Willem-Alexander en prinses Máxima bij het Paleis op de Dam, op weg naar het diner in het Rijksmuseum ter gelegenheid van de troonswisseling met alle officiële gasten. © ANP
Beatrix wordt bij het diner vergezeld door haar zussen Irene, Margriet en Christina, zwager Pieter van Vollenhoven. Naast Willem-Alexander en Máxima zijn ook Mabel, Constantijn en Laurentien present. © ANP
De gasten die dinsdag aanwezig zijn bij de inhuldiging zijn maandag al aangekomen in Amsterdam. © ANP
Prins Charles en Camilla komen aan bij het Amstel Hotel. Zij zullen te gast zijn bij de inhuldiging van Willem-Alexander en het afscheidsdiner van Beatrix. © ANP
Prinses Maha Chakri Sirindhorn van Thailand verlaat het Amstel Hotel in Amsterdam. © ANP
Koningin Beatrix arriveert maandag bij het Paleis op de Dam. © ANP
Koningin Beatrix heeft in haar afscheidstoespraak haar keuze voor haar man prins Claus haar 'beste beslissing' genoemd. © ANP
Prins Haakon en prinses Mette-Marit van Noorwegen © ANP
Prinses Lalla Salma van Marokko. © ANP
Beatrix naast premier Rutte met haar rug naar de Nachtwacht. © ANP
Prins Willem-Alexander, koningin Beatrix, premier Rutte en prinses Maxima in het Rijksmuseum. © ANP
Prinses Stephanie van Luxemburg © ANP
Willem-Alexander, koningin Beatrix, premier Rutte en prinses Maxima bij het diner in het Rijksmuseum. © AFP