Nederland mag terreurverdachte Sabir K. niet uitleveren aan de Verenigde Staten, zolang de Amerikanen niet garanderen dat K. direct na aankomst de juiste psychische behandeling krijgt.

Dat heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag in een kort geding besloten.

De kortgedingrechter in Den Haag besliste eerder nog dat de uitlevering mocht doorgaan, mits de Amerikanen een goede behandeling voor K. konden garanderen.

Het federale gevangenisbureau liet weten dat er behandeling mogelijk is, maar niet dezelfde als die K. in Nederland heeft gehad. Daarop stapte K. opnieuw naar de rechter.

Speciale therapie

De rechter schrijft nu in zijn vonnis: ''De Staat heeft in niet mis te verstane bewoordingen aangegeven dat niet tot uitlevering zal worden overgegaan indien K. in de VS geen EMDR-behandeling zal kunnen worden aangeboden.''

De rechter vindt dat Nederland zich daarin aan zijn woord moet houden. Een EMDR-behandeling is een speciale therapie die K. in Nederland kreeg voor de verwerking van zijn trauma.

K. lijdt aan een posttraumatische stressstoornis en een depressie. Het is volgens zijn advocaat André Seebregts onzeker of een andere behandeling voor zijn cliënt wel aanslaat.

Vrij

K. moet zo snel mogelijk op vrije voeten komen, nu een uitlevering aan de VS voorlopig is verboden. Seebregts dient daarvoor nog vrijdag een verzoek in bij de rechtbank in Rotterdam.

''De VS zijn nu aan zet", stelde Seebregts. Hij verwacht niet dat de Amerikanen alsnog met een toezegging voor een zogenoemde EMDR-behandeling voor trauma's komen.

Precedent

''Ze hebben al eerder gezegd: die behandeling geven we niet. EMDR wordt in heel Amerika gegeven. Maar niet aan gevangenen, terwijl er veel mensen met de nodige mentale problemen vastzitten. Ik verwacht daarom ook niet dat ze nu wel met die toezegging komen. Als dit aan Sabir wordt gegeven, willen heel veel andere gevangen dat ook. De VS willen geen precedent schepen."

Eerder zegde de VS alleen een alternatieve behandeling toe, terwijl minister van Justitie Ivo Opstelten (VVD) de specifieke traumabehandeling garandeerde. De voorzieningenrechter oordeelt nu dat de VS deze behandeling inderdaad moet bieden.

Al-Qaeda

De Verenigde Staten willen K. berechten voor het beramen van aanslagen voor terreurorganisatie al-Qaeda. Hij zou volgens de Amerikanen in 2010 een plan hebben gesmeed voor een zelfmoordaanslag op een Amerikaanse basis in Afghanistan.

K. zou in 2007 met medestrijders de grens van Pakistan naar Afghanistan zijn overgestoken om de plannen uit te voeren.

Hij werd in 2011 op Schiphol aangehouden toen Pakistaanse autoriteiten hem op een vlucht naar Nederland hadden gezet.

Martelingen

K. stelde eerder dat Amerikanen een rol hebben gespeeld bij martelingen die hij in Pakistan onderging. Als dat klopt, zou hij niet mogen worden uitgeleverd.

De rechtbank oordeelde in februari geen concrete aanwijzingen te zien dat de Amerikaanse autoriteiten hierbij betrokken zijn geweest. Ook woog de rechtbank mee dat K. zijn straf in Nederland mag uitzitten als hij celstraf krijgt.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie laat weten de uitspraak te bestuderen. Ook justitie in de Verenigde Staten bekijkt welke opties het nog heeft om terreurverdachte Sabir K. alsnog op Amerikaanse bodem te krijgen.

''We bestuderen het vonnis en bekijken de mogelijkheden. Meer kan ik op dit moment daarover niet kwijt’’, aldus een woordvoerder van de federaal aanklager vrijdag.