De verdachte van de Schipholbrand, waardoor in oktober 2005 11 doden vielen, is vrijgesproken. Het gerechtshof in Den Haag maakte vrijdag bekend dat Ahmed al-J. de brand niet opzettelijk heeft veroorzaakt.

Het Openbaar Ministerie (OM) vond dat er wel sprake was van opzet.

Aangenomen wordt dat het vuur in de cel van Al-J. is ontstaan doordat hij een shagje wegschoot in de richting van het voeteneind van het bed waarop hij lag. Hij had de tabak gerold in blauwe Rizla-vloei, die zelfdovend is. Een laken en toiletpapier zouden daardoor in brand zijn gevlogen.

Al-J. werd eerder door de rechtbank wel veroordeeld tot celstraf voor opzettelijke brandstichting.

Risico

Maar het hof in Den Haag meent dat het zó moeilijk is om met zo'n shagje brand te stichten dat Al-J. niet had kunnen weten of verwachten dat dat zou gebeuren toen hij zijn peuk wegschoot. De man heeft niet het risico op brand aanvaard.

Een eventuele brand zou immers ook voor hemzelf levensbedreigend kunnen zijn, omdat hij opgesloten zat in een cel. ''Er zijn geen aanwijzingen dat de verdachte levensmoe was en dat hij zijn eigen dood op de koop toe nam. Niet elke onvoorzichtigheid of onbedachtzaamheid leidt tot strafrechtelijke aansprakelijkheid'', aldus het hof.

Er is niet alleen geen sprake van opzet, Al-J. heeft ook geen schuld aan het ontstaan van de brand. De verdachte heeft de gevolgen van het wegschieten van de peuk niet kunnen of moeten voorzien, zegt het hof.

Cassatie

Het OM vindt dat er z'n minst sprake is van schuld van Al-J. Het bekijkt nog of het in cassatie gaat bij de Hoge Raad. ''De uitspraak is verrassend en teleurstellend'', zei persadvocaat-generaal Lisan Wösten. ''Dit komt als een duveltje uit een doosje.''

Uit proeven van het NFI bleek dat de kans 1 op 6 is dat er brand ontstaat door een brandende peuk. Het OM vindt die kans aanmerkelijk. Het hof vindt dat het niet is gezegd dat in de werkelijke situatie de kans even groot is.

Ahmed al-J. raakte door de brand zelf zwaargewond en heeft een tijdje in coma gelegen. Het vuur in zijn cel kon zich zo sterk uitbreiden in het cellencomplex op Schiphol-Oost, doordat personeel dat hem redde de celdeur open liet staan.

Gewonnen

Advocaat Eduard Damman van al-J. vertelde zijn cliënt telefonisch dat hij is vrijgesproken. Hij moest de boodschap een keer of drie herhalen voordat het overkwam. Al-J. is in Libië, het land waar hij vandaan komt en waarnaar Nederland hem heeft teruggestuurd. ''Je bent vrij van alle beschuldigingen'', riep Damman door de telefoon. Al-J. reageerde daar volgens hem ''dolgelukkig'' op.

Al-J., wil als gevolg van de uitspraak een schadevergoeding en een verblijfsvergunning voor Nederland. Volgens Damman zal de eis voor een vergoeding een forse zijn en ''vele tonnen'' bedragen.

Bekijk een chronologisch overzicht van de gebeurtenissen in de zaak Schipholbrand