AMSTERDAM - De rechtbank in Amsterdam heeft kroongetuige Peter la S. dinsdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van 8 jaar in liquidatieproces Passage.

De rechtbank acht bewezen dat La S. en zijn voormalige criminele handlanger Jesse R. de moord op drugs- en vastgoedhandelaar Kees Houtman hebben gepleegd.

De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie (OM). Het OM heeft La S. die eis (de helft van de oorspronkelijke) toegezegd, in ruil voor de verklaringen van de getuige tegen de andere verdachten in het proces.

Dino Soerel en Ali A. zijn dinsdag vrijgesproken van de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl. Soerel kreeg wel 6 maanden cel opgelegd voor het witwassen van geld en het bezit van valse paspoorten. A. moet 1,5 jaar (met aftrek van voorarrest) de gevangenis in. Soerel zit al vast wegens een veroordeling voor drugshandel in 2009.

Opdrachtgevers

Soerel en Ali A. golden volgens het OM als opdrachtgevers van deze moorden uit 2005 en 2006. Ook vindt de rechtbank in Amsterdam niet bewezen dat ze deel uitmaakten van een criminele organisatie. Tegen beide mannen had het OM levenslange gevangenisstraf geeist.

A. is ook vrijgesproken van moordpogingen op Leen Bosnie, August Adjoeba en Attila Onder.

Het OM legt zich niet neer bij de vrijspraken van Dino Soerel en Ali A. waar het gaat om liquidaties en gaat daartegen in hoger beroep. ''Het gat is te groot tussen wat wij hebben geëist en wat de rechtbank heeft opgelegd.'' 

Houtman werd op 2 november 2005 voor zijn villa in Amsterdam-Osdorp doodgeschoten. Peter la S. heeft de moord bekend en R. aangewezen als zijn mededader.

Drie keer levenslang

In totaal is drie keer een levenslange gevangenisstraf opgelegd aan hoofdrolspelers in het megaproces dat bijna 4 jaar heeft voortgesleept: Aan Mohamed R., Jesse R. en Siegfried S.. 

Jesse R. is volgens de rechtbank betrokken bij zes moorden en een aantal pogingen daartoe. De rechtbank zegt dat hij van jongs af aan naar een carrière in de criminaliteit streefde. Siegfried S. is bestempeld als een ''huurmoordenaar in de ware zin van het woord''.

Hij heeft al vele veroordelingen op zijn naam staan. Mohamed R. ''heeft zijn leven gewijd aan het plegen van zware strafbare feiten''.

R. tekent zo goed als zeker hoger beroep aan tegen zijn veroordeling, heeft zijn advocaat Jan-Hein Kuipers  direct na de uitspraak laten weten. Ook advocaat van Jesse R. Sander Janssen gaat namens zijn cliënt in hoger beroep.

Tegen Fred Ros was ook levenslang geëist, maar de rechtbank legde hem 30 jaar op. Er is ''geen enkel vertrouwen dat hij zich ontwikkelt tot een nette burger'', zei de rechtbank over hem.

Van Maurik

Verder heeft de rechtbank Pinny S., en Nan Paul de B. schuldig bevonden aan de moord op de Amsterdamse sportschoolhouder Tonny van Maurik. Deze werd op 19 april 1993 bij het Altea Hotel in Duivendrecht door het hoofd geschoten.

De opdracht is volgens de rechtbank gegeven door Pinny S., de toenmalige minnares van het slachtoffer. De B. en Jesse R. zouden hebben geschoten.

Kroongetuige

Eerder op de dag oordeelde de Amsterdamse rechtbank al dat de verklaringen van kroongetuige Peter la S. in het liquidatieproces Passage niet tegen Soerel gebruikt mogen worden.

De reden hiervoor is dat het OM belangrijke informatie een tijd lang uit het dossier heeft weggelaten. Daarbij gaat het om uitlatingen van La S. over de rol van Willem Holleeder als opdrachtgever van liquidaties. Daar heeft Soerel schade door geleden, zo heeft de rechtbank bepaald. 

Het OM toont zich na afloop van de zitting tevreden met het feit dat de rest van de deal met kroongetuige Peter la S. de kritische toets van de rechtbank heeft doorstaan. 

Holleeder

In het najaar van 2011 bleek dat Peter la S. verklaringen had afgelegd over Holleeder, een gewezen vriend van Soerel.

Holleeder zou opdracht hebben gegeven voor de moorden op Kees Houtman (2005) en Thomas van der Bijl (2006). La S. vond het te gevaarlijk om die verklaringen in het dossier te laten opnemen en bedong dat ze geheim zouden blijven.

Het OM had die afspraak niet mogen maken, vindt de rechtbank, onder meer omdat in de zaak-Soerel de waarheidsvinding ermee op het spel is gezet. Zijn rol is mogelijk veel kleiner dan het OM deed voorkomen. Het weglaten van de Holleederverklaringen heeft geen invloed op de zaken van de andere verdachten.

Gekocht

De advocaten van de 11 verdachten in het Passageproces hebben de afgelopen jaren steeds gezegd dat het OM de verklaringen van de kroongetuige feitelijk heeft gekocht. De rechtbank is het hiermee niet eens.

Volg hier ons liveblog over de Passage-zaak (gesloten)

Overzichten: de liquidaties l de verdachten en eisen

ProfielenLa S., spil in het monsterproces l Soerel gold als criminele 'top dog'

Uitspraak liquidatieproces Passage

Rechter Frits Lauwaars, advocaat Nico Meijering, verdachten Dino S., Marnix van de W., Pinny S. en advocaat Stijn Franken in de extra beveiligde rechtbank bij aanvang van de uitspraak in het Amsterdamse liquidatieproces Passage. © ANP
De bunker, de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp, waar de rechtbank dinsdag uitspraak doet in de Amsterdamse liquidatiezaak Passage. © ANP
Advocaat Jan-Hein Kuipers arriveert dinsdag bij de bunker. © ANP
Advocaat Nico Meijering arriveert bij de bunker, de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp. © ANP
Van der Graaf stelde in een heimelijk opgenomen gesprek dat hij foto's die vorig jaar in De Telegraaf verschenen zelf "in scène heeft gezet". Hij vertelt dat zijn toenmalige advocaat, Stijn Franken, contact legde met de fotograaf. © ANP
Een van de officieren van justitie arriveert onherkenbaar bij de bunker. © ANP
Rechter mr. M.G. Tarlavski en voorzitter van de rechtbank mr. Frits Lauwaars (R) met op de achtergrond de officieren van justitie. © ANP
Voorzitter van de rechtbank mr. Frits Lauwaars © ANP
Dino Soerel wordt door het Openbaar Ministerie beschouwd als de hoofdverdachte. Hier bij de rechtbank in 2010. Het proces loopt al vier jaar. © ANP
Op de tekening v.l.n.r. advocaat Henk Brander, verdachte Pinnie S., officier van justitie Betty Wind, officier van justitie Nanette van Ditshuyzen, advocaat Nico Meijering, advocaat Peter Plasman, verdachte Ali A., verdachte Jesse R., rechtbankvoorzitter Frits Lauwaars, verdachte Fred R., verdachte Mohammed R. en advocaat Jan-Hein Kuijpers. © ANP
Rechters en advocaten kijken op de plek waar op 2 november 2005 drugs- en vastgoedhandelaar Kees Houtman werd geliquideerd. © ANP