DEN HAAG - Verminderde alertheid is bij een aanzienlijk deel van alle ongelukken met vrachtwagens een belangrijke factor. Dat schrijft de Onderzoeksraad voor Veiligheid donderdag.

Chauffeurs zijn vaak vermoeid of afgeleid door hun telefoon, boordcomputer of eten.

Ze zijn vaak vermoeid, doordat ze onregelmatig rijden en geen parkeerplek kunnen vinden. Volgens Rijkswaterstaat is er een tekort aan 1800 parkeerplaatsen voor vrachtwagens. Daardoor worden de rij- en rusttijden noodgedwongen niet altijd nageleefd.

Naast vermoeidheid blijken ook klapbanden, onduidelijke matrixborden en spitsstroken een oorzaak van de ongelukken. Zo denkt een deel van de chauffeurs dat een ongeluk onvermijdelijk is bij een klapband, terwijl volgens de onderzoekers de trucker zonder kleerscheuren tot stilstand kan komen zolang hij juist handelt.

Files

De matrixborden blijken vooral bij files onduidelijk. Zo geven ze niet altijd de juiste snelheid van het verkeer aan en is het onduidelijk waarom er een file staat. Veel kop-staartbotsingen met vrachtwagens gebeuren bij beginnende files. Daarbij speelt ook de alertheid een rol, benadrukken de onderzoekers.

De spitsstroken lijken de verkeerssituatie in eerste instantie veiliger te maken, omdat ze de doorstroming verbeteren. ''Maar omdat de verwachting is dat er meer verkeer op de wegen komt, zullen ook op wegen met spitsstroken weer files ontstaan'', zegt een woordvoerder van de raad.

Omdat in dat geval een vluchtstrook ontbreekt en bovendien de meetsystemen bij de vluchtstroken niet optimaal zijn, groeit het gevaar juist dat een vrachtwagen op de file klapt.

Gevaar

Vandaar dat de raad minister Melanie Schultz van Infrastructuur vraagt om te onderzoeken bij welke verkeersintensiteit het gevaar juist toeneemt. Tot die tijd zouden er geen nieuwe spitsstroken moeten worden aangelegd in Nederland.

In Nederland zijn jaarlijks duizend ongelukken met een vrachtwagen, waarbij in totaal 23 doden en 105 gewonden vallen.

Steuntje

Transport en Logistiek Nederland (TLN) ziet de uitkomsten van het onderzoek als 'steuntje in de rug'. Maar TLN is bang dat er door overheidsbezuinigingen te weinig terechtkomt van plannen om het aantal ongevallen terug te dringen.

Het aantal geregistreerde slachtoffers door ongevallen waarbij een vrachtwagen betrokken is, daalt al jaren. Nederland behoort tot de veiligste landen ter wereld. ''Maar ieder slachtoffer is er nog één te veel en we moeten blijven werken om de veiligheid op de weg verder te verbeteren door het creëren van een veiligheidscultuur'', aldus een woordvoerder.

''Scherpe controle en handhaving zijn erg belangrijk om overtreders aan te pakken en van de weg te halen. Maar dat staat ernstig onder druk door de geplande bezuinigingen.'' Volgens TLN moet de inspectie juist meer capaciteit krijgen om de veiligheid op de transportmarkt te ondersteunen.