'Duikelijk signatuur pyromaan ontbreekt in Winschoten'

WINSCHOTEN – Het is twijfelachtig of een klassieke pyromaan aan het werk is in Winschoten. 

Na de zeventiende brand in de Groningse gemeente ontbreekt de duidelijke signatuur van een pyromaan, die graag dezelfde objecten uitkiest voor zijn brandstichtingen.

"Een echte pyromaan is trouw aan zijn objectkeuze", zegt de Amsterdamse forensisch psycholoog Ernst Ameling. "In deze reeks brandstichtingen mis ik de handtekening die pyromanen graag achterlaten, zoals de keuze voor auto's of tuinhuisjes. Ze kiezen vaak dezelfde objecten of gebouwen, die meestal ook leeg zijn, want ze hebben niet de bedoeling om mensen pijn te doen."

De brandstichter(s) in Winschoten en het Oldambt heeft of hebben het juist voorzien op meerdere objecten, zoals schuttingen, containers, coniferenhagen, caravans en leegstaande woningen, zodat een kenmerkende signatuur ontbreekt. "Het kan ook te maken hebben met hooliganachtig vandalisme, met een Haren-achtige zucht naar sensatie", aldus Ameling.

De forensisch psycholoog heeft in zijn loopbaan circa zestig verdachten van brandstichtingen psychisch onderzocht. Hij zegt echter niet bekend te willen staan als 'pyromanoloog'. Niet iedere brandstichter is een pyromaan, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. "Je kunt hooguit vijf tot tien procent van de brandstichters als zodanig betitelen."

Mannen

Volgens de forensisch psycholoog zijn pyromanen in grote lijnen in het bezit van dezelfde kenmerken: Het zijn vrijwel uitsluitend mannen zonder relatie en zonder baan. Ze hebben een laag IQ en een laag zelfbeeld. Circa 80 tot 85 procent van de pyromanen wordt gekenmerkt door drankzucht.

Pyromanie is een stoornis die mensen aanzet om zich te onderscheiden en wraak te nemen op hun sociale omgeving, die hen eigenlijk niet ziet staan. "Een brand brengt een gevoel van triomf in hen boven", legt Ameling uit. "Het is een stoornis die verwant is met een gokverslaving. Het is niet lichamelijk verslavend, wel geestelijk."

In Groningen werden de afgelopen jaren zo'n 120 branden door pyromanen en seriematige brandstichters aangestoken, zoals in 't Zandt, Bedum en Stadskanaal. Ook Winschoten had vorig jaar al last van een reeks branden, veroorzaakt door vandalistische hangjongeren.

Brandweerlieden

Onder pyromanen zitten soms brandweerlieden, zo vond de Roosendaalse brandweercommandant Nico Koolen in een masterstudie uit. In 12 jaar tijd turfde hij 20 leden van de (vrijwillige) brandweer die voor hun eigen werk hadden gezorgd.

"Brandstichting door brandweermensen komt vaker voor dan brandweermensen denken en minder vaak dan het publiek denkt", stelt Koolen vast. "Als het voorkomt, leidt het tot grote imagoschade voor de brandweer en tot schokeffecten binnen het betreffende korps."Hij noemt het 'beroepsgerelateerd delinquent gedrag', een 'doodzonde van de brandweer'.

Cliché

Volgens Ricardo Weewer, lector brandweerkunde aan de Brandweeracademie, komt het echter relatief weinig voor dat leden van de (vrijwillige) brandweer eigenhandig brand stichten. "Het is bijna een cliché dat een brandweerman een verkapte pyromaan is, maar dat is in de praktijk gelukkig niet zo. Maar onder de 30.000 brandweerlieden in Nederland kan er natuurlijk altijd iemand een stoornis hebben."

Een onderzoek naar seriematige brandstichtingen in opdracht van Politie en Wetenschap is vrijwel afgerond, zegt directeur Anton van Wijk van Bureau Beke. Hij verwacht over enkele weken bijzonderheden over de studie naar buiten te kunnen brengen.

Lees meer over:
Tip de redactie