HAREN - Burgemeester van Haren Rob Bats noemt het "ongekend" wat vrijdagavond is gebeurd in Haren. Volgens hem heeft "tuig huisgehouden in de gemeente".

Dat zei Bats zaterdagochtend tijdens een persconferentie in het gemeentehuis van Haren naar aanleiding van de rellen in de gemeente vrijdagavond. Hij noemde de rellen "buitensporig".

"De agressie tegen politie en andere hulpverleners was ongekend groot", voegde hoofdcommissaris Oscar Dros toe.

De rellen ontstonden naar aanleiding van een bericht op Facebook waarin een meisje mensen uitnodigde voor haar verjaardagsfeestje. Ze vergat het bericht echter alleen voor haar vrienden en familie zichtbaar te maken. Als gevolg daarvan reisden de afgelopen dagen duizenden mensen af naar Haren om het feestje bij te wonen.

Aanhoudingen

In totaal heeft de politie tijdens de rellen die ontstonden 34 aanhoudingen verricht, waarvan het merendeel voor openlijke geweldpleging. De verdachten, overwegend jong meerderjarigen, komen uit het hele land.

Voor de verdachten zal snelrecht worden toegepast. "Wat ons betreft gaat er geen verdachte weg zonder dat er streng strafrecht is toegepast", stelt Hessel Schut, hoofd-officier van Justitie in Groningen.

Escaleren

De politie heeft vrijdagavond in eerste instantie niet ingegrepen om zodoende te voorkomen dat de situatie zou escaleren. Toen er vernielingen werden aangericht is besloten om alsnog in te grijpen.

In totaal zijn 500 mensen ingezet, waaronder 250 leden van de mobiele eenheid. Daarnaast waren 75 agenten en 40 man van arrestatieteams ter plaatse om te voorkomen dat de boel nog verder uit de hand liep.

De politie had van tevoren contact gehad met de Duitse politie, die eerder een vergelijkbare situatie met een Facebook-feest had meegemaakt. Daarop werd rekening gehouden met alle mogelijke scenario’s, waaronder ook rellen. Tijdens de gebeurtenissen zijn ook sociale media in de gaten gehouden.

Nieuwe vragen

De rellen  hebben een pakket nieuwe vragen opgeleverd waar politie en bestuur de komende tijd antwoorden op moeten geven. ''De belangrijkste is: hoe ga je zoiets beheersen als het fout gaat op zo'n systeem van sociale media?'' aldus Gerrit van de Kamp, voorzitter van politiebond ACP zaterdag.

Van de Kamp erkent dat het lastig is om vat te krijgen op een aanloop naar bizar uitgepakte gebeurtenissen als die in Haren, maar heeft ook kritiek. Zo vindt hij het ongelukkig dat het bestuur tevoren heeft gezegd overal op voorbereid te zijn. ''Er zijn altijd mensen die dat willen testen'', aldus Van de Kamp.

Onderzoek

De gemeente is een grootschalig onderzoek gestart naar de rellen. Hierbij zijn 25 rechercheurs betrokken. Dat team verzamelt zoveel mogelijk informatie om aanhoudingen te kunnen verrichten.

De politie heeft ook zelf beeldmateriaal verzameld. Ook roept het Openbaar Ministerie mensen op om beeldmateriaal te sturen.

"Het is niet veroorzaakt door scholieren die afkomen op een feestje, maar eerder door georganiseerde raddraaiers", stelt de korpschef. "Er is ongelofelijk veel beeldmateriaal van publiek, van journalisten. De kans is groot dat je gepakt wordt op een moment dat het je niet uitkomt. Dus meld je maar zelf."

Zelf betalen

De gemeente wil dat de relschoppers zelf gaan betalen voor de kosten. Ook de Kamerfracties van VVD en PvdA laten in een reactie weten dit te willen. ''Er is geen excuus voor slopen om te slopen. Zij gaan betalen. Gewoon lik-op-stuk"", aldus VVD-Kamerlid Jeanine Hennis.

Ahmed Marcouch van PvdA noemt de rellen onacceptabel. ''De daders moeten opgespoord worden, gestraft worden en ze moeten de schade betalen.'' Marcouch wil dinsdag in het vragenuurtje van VVD-minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) een reactie.

Ondergedoken

Burgemeester Bats heeft contact gehad met de familie van het meisje dat had opgeroepen voor het feestje. Inmiddels is de familie ondergedoken op een ander adres en is door de gebeurtenissen volgens Bats zwaar geëmotioneerd.

Volgens Bats was het gesprek "vooral eenrichtingsverkeer". "Het is voor de familie bijzonder pijnlijk.'' Het gezin was op nadrukkelijk verzoek van politie en de burgemeester vrijdag uit Haren vertrokken. Ze zijn nog niet teruggekeerd, aldus de burgemeester.

Slachtofferhulp 

Ruim 100 inwoners van Haren zijn zaterdagmiddag bijeengekomen om na te praten over de rellen in de nacht van vrijdag op zaterdag in het Groningse dorp. Zij krijgen slachtofferhulp aangeboden. ''De gebeurtenissen hebben een enorme impact gehad'', zei Bats.

Het gaat om een besloten bijeenkomst. Alleen mensen met een speciale uitnodiging mogen naar binnen in het buurtcentrum 't Gorechthuis. Sommige inwoners reageren gelaten op de gebeurtenissen, anderen zijn boos op politie en gemeente.

''Ik ben nog nooit in mijn leven zo bang geweest'', zei een Harenaar, ''Ik heb vannacht 1 uur geslapen. Het was werkelijk ongelooflijk wat zich voor mijn voordeur allemaal afspeelde. Toen ik vanochtend de beelden terugzag op de tv, barstte ik in tranen uit.''

Bekijk alle ingezonden foto's op NUfoto

Bekijk hier de eerste beelden van de persconferentie: