AMSTERDAM - De NS heeft sinds 1999 voor zeker 250 miljoen euro belastingen ontweken via een constructie in Ierland.

Het Nederlandse staatsbedrijf richtte daarvoor in 1998 het Ierse dochterbedrijf NS Financial Services op.

Het Ierse bedrijf kocht voor 1,7 miljard euro materieel en verhuurde dat aan de NS, schrijft de Volkskrant zaterdag.

Uit stukken van de kamer van koophandel in Dublin zou blijken dat in het bestuur van de dochteronderneming naast de financiële topman van de NS ook meerdere Ierse en Nederlandse belastingspecialisten zitten.

Met de constructie werd het bedrag dat aan winstbelasting moest worden betaald gedrukt. Waar in Ierland 9 procent belasting moest worden afgedragen zou dat in Nederland in dezelfde periode 25 zijn geweest.

Politiek

CDA, PvdA en SP hebben zaterdag kritisch gereageerd op de constructie van het spoorwegbedrijf. ''Ik vind dat een gebrek aan moraal van dit bedrijf'', aldus CDA-lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma in Tros Kamerbreed

Ook Pvda-leider Diederik Samsom stelt in het radioprogramma dat de constructie ''gewoon niet deugt''. Hij betwijfelt niet dat een belastingroute volgens de wet kan, maar vindt het toch een ''bizarre constructie''.

Eerder op de dag liet SP-Kamerlid Farshad Bashir zich in gelijksoortige bewoordingen uit. Hij noemt de werkwijze van de NS schandalig en onacceptabel. Hij stelt dat een staatsbedrijf - de Staat is enig aandeelhouder van de NS - het goede voorbeeld moet geven. 

Staatsbedrijf

De belastingontwijking is opmerkelijk omdat de NS als staatsbedrijf volledig in handen is van het ministerie van Financiën, net als de Belastingdienst. De fiscus loopt miljoenen mis door de truc, terwijl de NS dividend uitkeert aan het rijk.

De gezamenlijke opbrengst van belasting en dividend zou hoger zijn wanneer de NS gewoon in Nederland belasting zou betalen, becijferde de krant. Het ministerie laat in de krant weten al sinds 1999 van de constructie op de hoogte te zijn.

Kamervragen

SP-Kamerlid Harry van Bommel stelde er destijds al Kamervragen over. De belastingroute is niet illegaal, maar een woordvoerder zegt dat het ministerie liever had gezien dat de NS in Nederland belasting had betaald.

De NS zegt in de krant te zijn uitgeweken naar Ierland om concurrerend te zijn. Een opvallende uitspraak, aangezien de NS nauwelijks concurrentie van formaat heeft. De spoorvervoerder krijgt de concessies voor het hoofdrailnet vooralsnog altijd onderhands gegund. Treinen van andere vervoerders rijden alleen op kleine, minder belangrijke trajecten.