DEN HAAG – Defensiedeskundigen zien geen nieuwe kandidaat-kopers aan de horizon voor de tachtig overbodige Leopard-tanks.

Nu Indonesië zijn tanks van de Duitsers koopt, is Nederland ertoe veroordeeld de Leopards in de mottenballen te bewaren in Almelo.

Rob de Wijk, directeur van The Hague Center for Strategic Studies, meent dat ‘Nederland zich behoorlijk in de voet heeft geschoten’ door de Leopards niet aan Indonesië te verkopen.

''We kunnen er vrees ik alleen nog maar bloembakken van maken", aldus De Wijk. ''Dat deden ze in de voormalige Sovjetrepublieken destijds ook. Daar kreeg ieder dorp een oude tank waar geraniums in werden gezet."

De Wijk zegt 'echt verbolgen' te zijn door het afketsen van de deal. ''Ook Hillen weet niet meer wat hij met de Leopards moet beginnen. Indonesië voldeed aan de voorwaarden. We lopen door de houding van de Tweede Kamer 200 miljoen euro aan inkomsten mis, plus de vervolgschade op lange termijn, zoals het mislopen van een deal voor de bouw van fregatten."

Relatie

De defensiedeskundige en veiligheidsspecialist zegt zich vooral zorgen te maken over de relatie met onze voormalige kolonie. ''We schofferen Indonesië doorlopend, terwijl landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk juist een bloeiende economische relatie met hun koloniën opbouwen", aldus De Wijk.

Militair historicus Christ Klep meent dat Nederland vrijwel kansloos is bij het zoeken naar nieuwe klanten voor de afgeschreven tanks. ''Die markt is zo overvol, bijna niemand zit er meer op te wachten", aldus Klep. ''De verkoop aan Indonesië was een buitenkans, zeker voor de prijs die het land ervoor wilde betalen."

Instabiele landen

Klep schat dat wereldwijd circa 2000 'main battle tanks', zoals de Leopard, in gebruik zijn. Vraag bestaat er alleen vanuit instabiele landen waar Nederland conform de acht veiligheidscriteria niet aan mag leveren.

''Maar Afrikaanse landen willen echt geen Leopards. Veel te duur", zegt de historicus. Bovendien is er zware concurrentie vanuit Russische hoek, die tanks als de T-55’s en de T-72’s de deur uit doet. ''Russen zijn minder moeilijk en de Oekraïne verkoopt zelfs tanks voor €50.000 tot €60.000 per stuk."

Deerniswekkende toekomst

Volgens Klep wacht de Leopards een deerniswekkende toekomst. Ze worden geconditioneerd bewaard in de wapenopslagplaatsen in Almelo. ''Misschien kunnen onderdelen van de tanks nog worden verkocht, zoals de richtapparatuur en de elektronica. Voor het overige zullen de Leopards waarschijnlijk worden gekannibaliseerd."

De Campagne Tegen Wapenhandel, die zich van het begin af aan heeft verzet tegen verkoop aan Indonesië, zegt evenmin een andere kandidaat-koper te zien. ''Ik ben geen verkoopagent, maar feitelijk zijn er geen andere kopers", constateert Frank Slijper van die organisatie.

''En ik geloof niet dat het de bedoeling is om de Leopards opnieuw in gebruik te nemen." Sloop en het verschroten lijken Slijper de beste oplossing, zeker wanneer de oud-ijzerprijs stijgende is. ''Het is het beste om daar op te hopen."