ZOETERMEER - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) wil meer open zijn voor de Nederlandse bevolking. "Mensen denken dat wij ze zomaar kunnen bespieden."

Dit zegt Rob Bertholee, directeur van de AIVD, in een interview met NU.nl. "Voor een deel is dat omdat we niet altijd alles kunnen laten zien als dienst en dat geeft de mensen vrijheid om erover te fantaseren." Bertholee "wil graag hierin de grenzen verkennen van wat mogelijk is".

Bertholee is drie maanden geleden aangesteld als de nieuwe directeur van de AIVD, de dienst die als taak heeft dreigingen tegen en risico's voor de nationale veiligheid tegen te gaan.

Hij zegt dat het transparanter worden van de dienst een persoonlijk doel is. "Ik vind het belangrijk. Maar het wordt ook gevoed door wat om ons heen gebeurt. Kijk maar naar Kamervragen over toezicht, of dagbladen die vragen met: Hoe zit dat met de AIVD."

Rustig

De laatste jaren is het Nederlandse medialandschap vrij rustig wat betreft aanslagen. Bertholee vindt dit goed nieuws, maar het betekent niet dat er niks gaande is.

"Het lastige is dat wij pas succes hebben als er iets niet gebeurt, maar dat ziet men niet. In een organisatie als deze moet je erkennen dat resultaat niet direct te zien is", aldus de 56-jarige Bertholee.

Beperkt

Toch bestaat het gevaar dat er een beeld bij de Nederlandse bevolking ontstaat dat de AIVD minder nodig is en niet veel meer uitvoert. Het dreigingsniveau, dat door de NCTV wordt vastgesteld en de AIVD aan bijdraagt, is in hun laatste rapport gesteld op 'beperkt'.

"Ik wil meer van de AIVD naar buiten brengen, om te laten zien wat de organisatie doet", zegt Bertholee als reactie."Daar zijn uiteraard beperkingen in, maar er zijn mogelijkheden om wel iets van de AIVD te laten zien. Dat zijn we aan het verkennen: wat kan wel verteld worden en wat kan niet." Als begin heeft de dienst sinds februari een Twitteracount.

Politiek

Het beeld van minder nodig zijn, zou ook in de politiek binnengeslopen kunnen zijn. Vreest de AIVD daarom ook voor de volgende bezuinigingsronde? "Je weet gewoon niet wat er gaat gebeuren en waar het kabinet het accent wil leggen. Zelfs als je bij de AIVD zit, weet je niet wat het kabinet gaat doen", grapt de directeur.

Bertholee heeft een rijke historie bij Defensie, waar zijn laatste functie Commandant Landstrijdkrachten was. Daar heeft hij persoonlijk ervaren hoe een departement aan krimp onderhevig is. "Het is natuurlijk wel iets, defensie heeft qua krimp een enorme klap om de oren gehad. Maar alle departementen vragen zich af, wat gaat er straks gebeuren?"

Sociale media

Ondanks dat er geen grote aanslag is geweest, is er zeker nog dreiging op terreur. "Iemand die kwaad wil en 3000 euro heeft is in staat om uw en mijn gsm af te luisteren zonder dat wij dat in de gaten hebben, met apparatuur uit de elektronicazaak en software van het internet. Dat realiseren veel mensen zich niet."

Internet en sociale media worden ook steeds strenger in de gaten gehouden. "Er gebeurt heel veel in de digitale wereld, dus het is lastig overzicht te houden. Wij zijn in staat om informatie van het internet te halen, maar we weten drommels goed dat we niet alles kunnen binnenhalen wat er is aan informatie. We zijn een relatief compacte dienst met 1500 man."