'Ouders besmetten hun kind met Cito-stress'

AMSTERDAM - Voor veel leerlingen van groep 8 is dit niet de prettigste week van het schooljaar. De Cito-toets zorgt voor veel spanning. Niet in de laatste plaats door de druk die veel ouders hun kind opleggen.

'Graag wil ik u als ouder vragen om niet te zwaar om te gaan met het maken van de Cito-toets.' De oproep van Petra Hamel op het digitale prikbord van de Maria ter Heideschool in Mariaheide is dringend van toon.

De docente van groep 8 heeft de afgelopen jaren te veel ellende gezien om nog langer zwijgend toe te willen kijken. “Kinderen die van de spanning niet kunnen slapen en met zwetende handen aan de toets beginnen.

Elk jaar zijn er wel kinderen die er last van hebben. Ook nu heb ik weer twee meisjes met Cito-stress. Ze willen zo graag naar de havo en zijn bang dat ze het in drie dagen verknallen. Het is belangrijk dat er thuis niet te veel nadruk op de toets wordt gelegd. Helaas is de ervaring vaak ander.”

Commerciële uitbuiting

Cito-stress, het is een begrip geworden. Tik het woord in op internet en de artikelen vliegen je om de oren. Ondernemers spelen handig op de spanning in. Cito-trainers vliegen als paddenstoelen uit de grond, ouders betalen honderden euro’s om hun kind goed voorbereid aan de start te laten verschijnen.

Een organisatie in Apeldoorn biedt een cursus aan om kinderen te leren ontspannen. Wie denkt dat het om één bijeenkomst gaat, heeft het mis. De deelnemertjes zijn er vijf woensdagmiddagen zoet mee.

Serieuze klachten

Jantien Vrijmoet-Wiersma kan er weinig waardering voor opbrengen. “Hoe meer woorden je aan de Cito-toets wijdt, hoe meer een kind het gevoel krijgt dat het erop of eronder is”, zegt de kinder- en jeugdpsycholoog uit Den Haag. In haar praktijk behandelt ze jaarlijks kinderen met serieuze Cito-klachten, zoals buikpijn, somberheid en vermoeidheid.

“De druk van de ouders is vaak groot, mede doordat sommige middelbare scholen te hoge eisen aan de score stellen. Kinderen krijgen andere dingen te eten, oma’s bellen op om succes te wensen. Het is lastig om eraan te ontsnappen. Je moet er thuis zo min mogelijk gedoe van maken. Straal gewoon vertrouwen uit naar je kind!”

Cito-trainer

Elise heeft een duidelijk doel voor ogen: haar oudere broer achterna, die op de havo zit. Om die kans te vergroten, krijgt ze sinds november bijles van Cito-trainer Jeroen Rouwendaal. Haar school is geen voorstander van Cito-trainers en weet dan ook van niks. “Ik heb samen met mijn moeder besloten om dit te doen. In de klas duurt het soms te lang, voordat ik iets snap. In mijn eigen tempo gaat dat beter.”

Zo goed, dat de moeder van Elise zelfs het woord ‘super’ in de mond neemt. “Het niveau van haar oefentoetsen is enorm omhoog gegaan. Elise wil graag naar een havo/vwo klas, het is toch mooi als een kind dat wil?

Als moeder doe ik zo veel mogelijk om haar daarbij te helpen. Als Elise één ding niet snapt en in de toets worden daar toevallig vier vragen over gesteld, heb je al snel een te lage score. Onze dochter werd nerveus van het idee dat zoiets zou kunnen gebeuren.”

Vervelende gevolgen

Het Cito zelf is niet blij met de opmars van speciale trainers en dat is nog voorzichtig uitgedrukt. “We kunnen er niets tegen doen, maar adviseren om geen gebruik van deze mensen te maken”, zegt woordvoerster Liesbeth van Litsenburg. “De trainingen leveren zeer vervelende situaties op.

Stel dat een kind een te hoge uitslag krijgt, waardoor het advies voor de middelbare school wordt beïnvloed. Dat kind stroomt dan te hoog in, moet ontzettend op zijn tenen lopen en haakt in het tweede of derde jaar alsnog af.

Hoe fijn is dat voor een kind? Uiteindelijk is iedereen gebaat bij een realistische Cito-score. Het wordt tijd dat ouders dat beseffen.”

Lees meer over:
Tip de redactie