UITHOORN - De aankondiging van het kabinet om qat te verbieden heeft dinsdag vooral bij de steden Uithoorn en Tilburg tot positieve reacties geleid.

De Somalische gemeenschap, waar het middel populariteit geniet, reageert verdeeld. Het kabinet kondigde het verbod aan in een brief aan de Tweede Kamer. Die vroeg vorig jaar om een verbod.

De verse blaadjes van de qatplant zijn verslavend en leiden volgens het kabinet tot schade aan de gezondheid en overlast wegens distributie, handel en gebruik. Het kauwen is een traditie die migranten uit voornamelijk Somalië en Ethiopië hebben meegenomen.

Het kabinet baseert zich op het Trimbos-instituut, dat na onderzoek stelde dat qat bij zo'n 10 procent van de gebruikers tot problemen leidt. Bij matig gebruik levert het geen grote problemen op. Qat is in veel andere Europese landen al verboden.

Verheugd

De gemeente Uithoorn is verheugd. ''Dit is erg goed nieuws voor onze inwoners en ondernemers'', zei burgemeester Dagmar Oudshoorn. ''Uithoorn is zo ongeveer hét punt in Europa waar mensen qat komen halen'' en dat zorgt voor veel overlast.

''Het gebruik is in heel Europa verboden, behalve in Engeland en Nederland. Er wordt dus veel ingevoerd via Schiphol waar wij vlakbij zitten.''

Tilburg

Tilburg kent een grote Somalische gemeenschap die qat gebruikt. De gemeente heeft wegens de overlast in 2007 voor bepaalde plekken een verbod geregeld.

Al jaren pleitte Tilburg bij de rijksoverheid voor een landelijk verbod. ''Dit is een goed besluit waarmee we kunnen optreden als dat nodig is.’’

Somalische gemeenschap

De Somalische gemeenschap in Nederland reageert verdeeld, aldus secretaris Mohamed Elmi van de Federatie van Somalische Associaties Nederland (FSAN). Mensen die verslaafden kennen of professioneel helpen, zijn volgens hem heel blij met het verbod. Anderen noemen het symboolpolitiek.

''Qat is volgens hen niet de oorzaak van de problemen van de Somalische gemeenschap in Nederland. Dat zijn eerder werkloosheid en schooluitval. Voor Somaliërs met problemen biedt qat soms een 'escape'.''

Volgens Elmi gebruikt tussen de 5 en 10 procent van de Somaliërs hier wel eens qat. Maar een klein deel van die gebruikers ondervindt daarvan volgens hem problemen. ''Voor de meesten is het kauwen van qat wat een wijntje is voor Nederlanders.''