DEN HAAG - In het Karadzic-proces voor het Joegoslavië-Tribunaal is maandagmiddag voor het eerst een ex-Dutchbatter opgeroepen als getuige.

Het is luitenant-kolonel Johannes Rutten, die van januari tot juli 1995 als militair van het Nederlandse VN-bataljon gestationeerd was in Srebrenica.

Hij verscheen in uniform in rechtszaal 1 van het Joegoslavië-Tribunaal, waar het proces tegen de ex-president van Republika Srpska wordt gehouden.

Rutten maakte de honger en de nood van de burgerbevolking in de omsingelde Oost-Bosnische moslimenclave mee. Als inlichtingenofficier volgde hij hoe de Bosnisch-Servische legercommandant generaal Ratko Mladic troepen samentrok rond Srebrenica.

Moslimmannen

Na de val van de enclave zag Rutten hoe het Bosnisch-Servische leger de moslimmannen scheidde van de vrouwen en kinderen. Samen met collega's vond hij later de lijken van negen doodgeschoten moslims vlakbij de Nederlandse basis in Potocari, een gehucht in de buurt van het stadje Srebrenica. Hij maakte er foto's van.

De ontwikkeling van het filmrolletje na terugkeer naar Nederland ging in het laboratorium mis. Dit leidde destijds tot een affaire.

Critici suggereerden dat de ontwikkeling 'expres' was misgegaan om weg te moffelen dat Dutchbat al in een vroeg stadium kon weten dat moslims werden vermoord, nog voor de genocide op duizenden moslims.

Bedreigd

Rutten werd ook zelf bedreigd: een Bosnisch-Servische militair zette een vuurwapen tegen zijn hoofd toen hij zijn uitrusting niet wilde afstaan. De Dutchbatters waren volgens Rutten bezorgd dat de mannen van Mladic zich in gestolen uniformen wilden voordoen als Nederlanders.

In het Karadzic-proces voor het VN-hof in Den Haag, dat inmiddels zijn derde jaar in is gegaan, begonnen de aanklagers vorige week met het hoofdstuk Srebrenica.

Vorige week werd een overlevende van een massa-exececutie als getuige opgeroepen. Rutten is de tweede getuige over de volkenmoord op duizenden moslimmannen en -jongens.