DEN HAAG - Als het Rotterdamse Maasstad Ziekenhuis adequaat had gereageerd op de uitbraak van de Klebsiellabacterie was de situatie niet zo ernstig geweest.

Dat oordeelt de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in een rapport dat woensdag verschijnt.

Volgens de IGZ heeft de leiding van het ziekenhuis de omvang van de uitbraak onderschat, de ernst en de duur.

Onderzoek heeft uitgewezen dat door de uitbraak zeer waarschijnlijk drie patiënten zijn overleden. Bij tien andere is dat mogelijk het geval geweest.

De gevaarlijke bacterie dook in oktober vorig jaar voor het eerst op. Pas eind mei werden maatregelen genomen. In totaal raakten 107 patiënten besmet. Ruim 4000 mensen zijn in contact geweest met de besmette patiënten.

Onnodig, oordeelt het onderzoeksteam, want als er eerder maatregelen waren genomen, was de situatie niet zo uit de hand gelopen. Het ziekenhuis is door de affaire in financiële problemen geraakt. Veel patiënten stapten over naar een ander ziekenhuis.

Medewerkers

Veel medewerkers van het ziekenhuis wisten al langer dat een ongebruikelijk hoog aantal patiënten besmet was met de resistente bacterie. Toch deden ze niets. Het destijds zittende bestuur kwam bovendien gemaakte afspraken met de inspectie onvoldoende na.

Ook toen de inspectie eenmaal verscherpt toezicht had opgelegd, bleek het ziekenhuis niet in staat maatregelen te nemen die nodig waren om de uitbraak tot staan te brengen. Pas toen er een nieuwe interim-bestuurder aantrad en onder andere het RIVM te hulp schoot, kwam het beleid om infecties te voorkomen weer op peil.

De IGZ zegt vertrouwen te hebben in de wil om te verbeteren bij de leiding en medewerkers van het ziekenhuis. Begin volgend jaar rapporteert de inspectie nog over de mogelijk individuele verwijtbaarheid van betrokkenen.

Terugkeer patiënten

Alle ziekenhuisbedden zijn weer bezet. De patiënten keren terug naar het ziekenhuis. Dat heeft een woordvoerder van het Maasstad Ziekenhuis gezegd.

Het ziekenhuis liet in september nog weten ongeveer 8 miljoen euro te hebben verloren door de Klebsiellacrisis. Dat kwam onder meer omdat patiënten wegliepen naar andere ziekenhuizen.

Weg terug

Volgens de woordvoerder is het ziekenhuis nu financieel weer op de weg terug. ''We zijn de achterstand aan het inlopen''. Volgens hem is de kwaliteit van zorg verbeterd en is het ziekenhuis nu veilig.

Hij erkent dat het ziekenhuis imago- en reputatieschade heeft opgelopen. Toch verwacht hij dat het ziekenhuis de crisis zal overleven. ''We zijn een groot, nieuw ziekenhuis in Rotterdam-Zuid. Ongeveer 200.000 Rotterdammers zijn op ons aangewezen.''

Voorbarig

De koepelorganisatie van patiëntenorganisaties NPCF vindt het zeer voorbarig om nu al te concluderen dat het ziekenhuis weer op de goede weg is. ''Wat er gebeurd is, is zeer kwalijk'' zegt directeur Wilna Wind. ''Het patiëntenvertrouwen is diep geschaad en het zal heel moeilijk zijn om die achterstand in te halen.''

Het ziekenhuis moet volgens haar de komende jaren er alles aan doen om te laten zien dat de zorg op orde is. De affaire heeft, zegt ze, niet alleen het patiëntenvertrouwen in het Rotterdamse ziekenhuis geschaad, ''maar eigenlijk in alle ziekenhuizen in Nederland.'' Ook die moeten leren van wat er in het Maasstad is misgegegaan, vindt de NPCF.