'Relatief veel jongeren vast in Nederland'

AMSTERDAM - Nederland sluit in verhouding met andere West-Europese landen veel jongeren op in justitiële jeugdinrichtingen.

De omstandigheden in deze jeugdgevangenissen kunnen ''bar slecht zijn'' voor de ontwikkeling van de jongeren die er vastzitten.

Dat concludeert Peer van der Helm in een promotieonderzoek voor de Vrije Universiteit Amsterdam.

Een slecht leefklimaat in de jeugdinrichtingen verhardt de jongeren en daarom kunnen ze er slechter uitkomen dan dat ze erin kwamen, constateert Van der Helm.

Voorkomen

Het belangrijkste doel van de behandeling in jeugdgevangenissen is het voorkomen dat de jongeren opnieuw in de fout gaan. Het is volgens Van der Helm de vraag of ze er beter of crimineler uitkomen. Het kan allebei, zo blijkt uit zijn studie.

Als er een streng, onderdrukkend regime heerst, werkt dat vaak niet goed. Het wekt agressie en wantrouwen op, stelt Van der Helm vast.

Leefklimaat

''Er is soms sprake van een onderdrukkend leefklimaat op de groep, waar jongeren zich schuldig maken aan agressie en geweld, drugsgebruik, zwakkeren afpersen, soms verkrachten en soms zelfs medewerkers van de gevangenis bedreigen of aanvallen. De begeleiders kunnen dan hierop reageren, door zelf ook door te slaan en onprofessioneel gedrag te vertonen'', weet de wetenschapper.

Jongeren vervelen zich vaak. Ze zijn depressief en wanhopig en voelen geen toekomstperspectief meer. Dit kan volgens Van der Helm ''al snel leiden tot een wederzijdse hel van wantrouwen en agressie''. Daar worden de jongeren in de gevangenis in zijn visie niet beter, maar slechter van.

Positieve resultaten

Positieve resultaten kunnen juist worden bereikt als ervaren groepsleiders erin slagen het vertrouwen van de jongeren te winnen en hun problemen weten te stabiliseren, zodat ze rustiger worden. Een voorwaarde hiervoor is een positief leefklimaat te scheppen, waarbij er sprake is van opvoeding in plaats van straf, meent Van der Helm.

''Het is echter een zeer moeilijke opgave voor de groepsleiders, om ook bij ernstige agressie niet te reageren met geweld, maar te blijven opvoeden in plaats van kort te houden en te vernederen.''

Tip de redactie