AMSTERDAM - Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken heeft in navolging van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid ten onrechte de suggestie gewekt dat het rapport over de oorzaak van de vliegramp in Tripoli volgens internationale wetgeving binnen een jaar rond moet zijn.

Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken dinsdag naar aanleiding van berichtgeving hierover in NRC Handelsblad.

In de krant verwijst de VN-organisatie voor burgerluchtvaart ICAO naar het internationale burgerluchtvaartverdrag dat spreekt van een “aanbeveling” om het onderzoek naar een vliegramp binnen een jaar af te ronden, niet van een verplichting.

“Het verbaast ons dat jullie minister dat zegt”, aldus de woordvoerder van de ICAO. “Want dat gaat tegen alle procedures in. Wij kunnen niet ingrijpen, lidstaten zijn soeverein”, aldus een woordvoerder tegen het krant.

Verplichting

"Het gaat inderdaad niet om een juridische verplichting, het verdrag spreekt van een 'streeftermijn', aldus ministeriewoordvoerder Christoph Prommersberger. "Maar we willen Libië er natuurlijk wel graag aan houden."

De onduidelijkheid zit hem volgens de zegsman in het woord 'verplichting'. "Wij vinden een streeftermijn een verplichting, maar het moet inderdaad niet worden opgevat als een juridische plicht."

Over de reactie van de ICAO zegt de woordvoerder: "Laat ik niet via de media met hen in discussie gaan."

Onderzoeksraad

Ook de Nederlandse Onderzoeksraad voor de Veiligheid verklaarde in de afgelopen maanden meermaals aan onder meer NU.nl dat internationaal zou zijn vastgelegd dat het land waarin een vliegramp plaatsvindt, de oorzaak daarvan moet onderzoeken en binnen een jaar met een rapport moet komen.

Omdat het onderzoek naar de ramp in Tripoli op 12 mei 2010 door de huidige crisis in Libië al sinds februari van dit jaar helemaal stil ligt, verzocht de Onderzoeksraad minister Rosenthal op basis van die 'wettelijke termijn' na te gaan of ICAO het onderzoek zou willen overnemen.

Rosenthal heeft dat gedaan en schreef op 7 juni aan de Kamer dat de VN-organisatie heeft laten weten eerst de verdere ontwikkelingen in Libië te willen afwachten

Er is volgens Prommersberger geen sprake van een verkeerde voorlichting aan de Tweede Kamer. "Dat is nogal grof geschut, het gaat hier om de interpretatie van een woord."

Tweede Kamerlid van de PvdA Frans Timmermans is van mening dat de minister met zijn bewoordingen de nabestaanden van de slachtoffers op het verkeerde been heeft gezet en stelt kamervragen over de kwestie.

Ongeschreven regel

De Onderzoeksraad laat dinsdag bij monde van woordvoerder Peter Zuydgeest weten dat de gestelde termijn van een jaar meer moet worden gezien als een "ongeschreven regel in het belang van de vliegveiligheid".

"Het staat inderdaad nergens, maar je spreekt gewoon met elkaar af dat je het zo doet", stelt de zegsman in een reactie. "De veiligheid is er niet bij gebaat om dergelijke onderzoeken een paar jaar te laten duren."

Wel verplicht het ICAO-verdrag dat er binnen een jaar een melding moet worden gedaan van de voortgang van het onderzoek. Minister Rosenthal heeft naar aanleiding van de berichten dinsdagavond in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat een dergelijke rapportage niet voor of op 12 mei j.l. door de Libische autoriteiten is gedaan.

Nederlanders

Door het vliegtuigongeluk met de Airbus van Afriqiyah Airways in Tripoli kwamen op 12 mei vorig jaar zeventig Nederlanders om het leven. In totaal overleden 103 van de 104 inzittenden, een 9-jarige Nederlandse jongen uit Tilburg overleefde de ramp als enige.

Het onderzoek ligt momenteel stil. De Onderzoeksraad voor Veiligheid is naar eigen zeggen "de afwachtende partij". Ook het ministerie noemt de situatie in Libië door de opstanden tegen het regime van Muammar Kaddafi en de daaruit voortgekomen burgeroorlog "zeer moeilijk".

Alles over de huidige onrust in het Midden-Oosten