AMMAN -Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken roept de Nederlandse ambassadeur in Iran terug voor overleg.

Voordat de ambassadeur terugkomt, zal hij op verzoek van de bewindsman eerst scherp protest aantekenen bij de Iraanse autoriteiten over het ''respectloze optreden van de Iraniërs richting de nabestaanden van Bahrami'', zei Rosenthal maandag in de Jordaanse hoofdstad Amman, waar hij op bezoek is.

De Nederlands-Iraanse Zahra Bahrami die recent in Iran is geëxecuteerd, is zondagmiddag op een locatie 400 kilometer van Teheran begraven.

Door de afstand kon de familie niet op tijd bij de begrafenis aanwezig zijn. De familie had gevraagd het stoffelijk overschot van Bahrami overhandigd te krijgen.

Precieze doodsoorzaak

Rosenthal zei vorige week in een debat in de Tweede Kamer dat Nederland er alles aan doet om daarbij te helpen, ook om te kunnen achterhalen wat de precieze doodsoorzaak is geweest.

Volgens Iran is de vrouw opgehangen. Maar vorige week doken er ook berichten op dat ze zou zijn doodgemarteld. Als het lichaam van Bahrami aan de nabestaanden was vrijgegeven, zou vervolgens gekeken worden of Bahrami in Iran zou worden begraven of dat haar lichaam naar Nederland zou worden overgebracht.

Karakter

Het feit dat de dochter van Bahrami niet in staat is gesteld bij de begrafenis van haar moeder te zijn, ''tekent het karakter van het regime'', aldus Rosenthal.

De bewindsman had de executie eerder een ''barbaarse daad van een barbaars regime'' genoemd. Ook bevroor hij alle contacten met Iran. Hij besloot de Nederlandse ambassadeur in Teheran nog op zijn post te houden, onder meer om de nabestaanden van Bahrami te ondersteunen.

Ontboden

Nu roept Rosenthal de ambassadeur echter terug naar Den Haag. Hij spreekt hem donderdag. De Iraanse ambassadeur in Den Haag wordt ondertussen ontboden op het ministerie voor een gesprek met de secretaris-generaal van het departement, omdat Rosenthal nog in het Midden-Oosten is.

Politiek gevangene

De advocaat in Nederland van de in Iran terechtgestelde Zahra Bahrami vindt dat de begrafenis van de vrouw voeding geeft aan de gedachten dat zij werd gezien als politiek gevangene. Dat zei raadsman Adrie Tilburg maandag.

Volgens de autoriteiten in Iran is Bahrami veroordeeld wegen drugsbezit- en smokkel. Zij was opgesloten in de Evin-gevangenis in Teheran, waar geen drugscriminelen worden ondergebracht, aldus Tilburg. Dit opgeteld bij de afwikkeling van de begrafenis wijst er volgens hem op dat zij als politiek gevangene werd gezien.

PVV

Wat de PVV betreft is het terughalen van de ambassadeur uit Iran voor overleg niet krachtig genoeg. ''Het moet een politiek signaal zijn aan dit verschrikkelijke regime, een sanctie om ons ongenoegen en onze boosheid te tonen'', zei PVV-Tweede Kamerlid Wim Kortenoeven maandag.

Hij wil dat minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) dit expliciet uitspreekt. ''Nederland moet niet met zich laten sollen.'' De gedoogpartij blijft er ook bij dat de Iraanse ambassadeur in Den Haag Nederland moet worden 'uitgeschopt'.

PvdA

Buitenlandspecialist Frans Timmermans van de PvdA heeft begrip voor de actie van Rosenthal om de ambassadeur uit Iran op dit moment terug te halen.

''Hij zou toch al voor consultatie terugkomen, dat was afgesproken met de Kamer.'' Dat hij het nu al doet, heeft volgens Timmermans waarschijnlijk te maken met het bericht dat de geëxecuteerde Zahra Bahrami al begraven is. De ambassadeur kan dus niet zoveel meer voor haar familie betekenen, overweegt Timmermans.

VVD

De VVD vindt het goed en terecht dat Rosenthal de ambassadeur terughaalt. Tweede Kamerlid Atzo Nicolai van deze partij ziet het snelle en stiekeme begraven van de onlangs geëxecuteerde Nederlands-Iraanse Zahra Bahrama als een nieuwe schoffering van Nederland, zei hij maandag.

De terugtrekking is het politieke signaal waarmee Nederland voor de hele zaak, van begin tot eind, protest aantekent, aldus Nicolai. Tegelijk zei hij zich geen illusies te maken dat Iran zijn beleid zal wijzigen. ''Ze trekken zich van niemand iets aan.''

De VVD'er wijst erop dat de ambassadeur ook snel weer terug moet keren, omdat hij nodig is voor vier andere Nederlanders die in Iran vast zouden zitten. ''Hoe totalitairder het regime, hoe belangrijker de rang.''