UTRECHT - De verjaringstermijn van misdrijven is een manier om te zorgen dat vervolging nuttig blijft.

Het nut verdwijnt na verloop van tijd bij kleine misdrijven, terwijl ernstigere delicten blijvende pijn achterlaten bij slachtoffers of nabestaanden.

Dat zegt hoogleraar strafrecht Ybu Buruma van de Radboud Universiteit Nijmegen. Taru Spronken, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit Maastricht, wijst erop dat verjaringstermijnen burgers beschermen tegen vervolgingen die niet meer nuttig zijn.

Pijn

Het kan zijn dat een late vervolging meer pijn terughaalt voor slachtoffers, aldus Buruma. Volgens Spronken wordt het ook steeds moeilijker een verdachte een eerlijk proces te geven. Door het verstrijken van de tijd is vaak niet voldoende bewijs meer te vinden.

Getuigenverklaringen zijn bijvoorbeeld minder betrouwbaar en veel sporen zijn verdwenen. ''Je kunt je verder afvragen wat je eraan hebt om iemand van zeventig nog te vervolgen voor iets wat hij op zijn achttiende heeft gedaan'', aldus Spronken.

Niet wenselijk

Aan de andere kant zijn sommige misdrijven zo ernstig dat het niet wenselijk is dat die verjaren. Dat gold bijvoorbeeld al lange tijd voor genocide en andere misdrijven tegen de menselijkheid, aldus Spronken.

Nog niet zo lang geleden kwamen daar de delicten bij waarop levenslang als maximale straf staat, zoals moord en doodslag. De grens schuift op, zegt de hoogleraar: de maatschappij vindt nu dat strenger opgetreden moet worden tegen mensen die misdrijven plegen.

Vrijspraak

Emeritus-hoogleraar Anton van Kalmthout vreest dat het voor slachtoffers en nabestaanden zwaar kan zijn als zaken na zoveel jaar nog voor de rechter komen.

Vorig jaar schreef hij: ''Het strafproces is voor een slachtoffer vaak al een martelgang, laat staan als dit ook nog uitmondt in een vrijspraak. Dat betekent dan opnieuw een open wond voor het slachtoffer.''

DNA-match

Toch vindt hij de oprekking van de termijnen niet zo'n slecht idee. ''Zware delicten wekken de meeste beroering en verworden het vaakst tot 'cold cases'. En die zijn nu vaker op te lossen dan vroeger, onder meer door verbeterde DNA-technieken."

Een DNA-match kan een nieuw begin voor een oude zaak betekenen. Van Kalmthout: ''Het is cru als je een goed aanknopingspunt hebt, maar je bent net een half jaar te laat.''