UTRECHT - Het kan verraderlijk glad zijn op de wegen. Door heel lage temperaturen ligt ook op de snelwegen hier en daar een laagje ijs door op- of aanvriezing, bijvoorbeeld door mist.

Dat hebben woordvoerders van de ANWB en het KNMI maandagmiddag gezegd.

In Herwijnen (Gelderland) vroor het om drie uur 11 graden. In de plaats werd in de nacht van zondag op maandag de laagste temperatur gemeten: min 14. In de nacht was het zo koud door de heldere lucht, in de middag door mist.

Op enkele plekken in het land hangt mist, eigenlijk een mistbel zoals het KNMI dat noemt. Door een afwisseling van zon en mist kan de temperatuur plaatselijk erg schommelen.

IJsnaaldjes

In de lucht komen ook ijsnaaldjes voor. Die ontstaan door vocht dat bevriest, doordat het heel koud is. IJsnaaldjes bestaan uit ijs- of sneeuwkristalletjes die in de lucht zweven. Die komen alleen voor bij heel lage temperaturen, onder de min 7 à min 8.

Ze zijn te zien doordat de zon er op schijnt. Die schittering is een heel apart effect, met een scala aan kleuren, een zogeheten haloverschijnsel, aldus de woordvoerder van het KNMI.

Maximumsnelheid 50 kilometer per uur

Rijkswaterstaat heeft sinds maandagochtend half twaalf een zogenoemde snelheidsdeken over het rijkswegennet gelegd. De matrixborden boven de weg geven een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur aan.

Sommige automobilisten blijken zich niets aan te trekken van de snelheidsdeken. ''We zien dat mensen toch 100 rijden," aldus een woordvoerder van de ANWB.

De maatregel is genomen in verband met de verraderlijke gladheid. ''De wegen lijken schoon, maar door de lage temperaturen zijn ze op veel plaatsen glad door bevriezing," liet een woordvoerder van Rijkswaterstaat weten.

Ongevallen vrachtverkeer

Dat geldt niet alleen voor personenauto's, ook het vrachtverkeer rijdt vaak te hard, constateren Rijkswaterstaat en politie. Maandagochtend gebeurden op de A12, de A13 en de A20 ongevallen met vrachtverkeer met lange files tot gevolg.

''Neem je verantwoordelijkheid, pas je aan. Daar blijven we nadrukkelijk op wijzen'', aldus de woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Dynamisch

Het systeem van de snelheidsdeken is dynamisch. Weginspecteurs die onderweg zijn geven steeds de actuele situatie door. ''Het kan dat de verplichte 50 kilometer per uur op de ene snelweg wordt opgeheven en op een andere weg juist wordt ingesteld'', legt de woordvoerder uit.

Rond Den Bosch deden zich aan het eind van de ochtend meerdere ongevallen voor door gladheid. Ook op de Van Brienenoordbrug en bij Breda was het heel glad. Bij Maasdijk gleden drie auto's van de weg.

Komende dagen

De nacht van maandag op dinsdag wordt een heel koude nacht, met op veel plaatsen strenge vorst van rond de min 15. Het verkeer moet het komende etmaal rekening blijven houden met mistbanken.

Maandagavond en -nacht komt vanuit het zuiden een klein sneeuwgebied opzetten. Het zuiden en midden van het land krijgen daarmee te maken. Er valt tussen de 0 en 2 cm sneeuw, verwacht het weerinstituut.

Dinsdag overdag is het verder waarschijnlijk vrijwel overal droog. In de avond kan in het zuidoosten weer wat winterse neerslag vallen.

Het is nu nog volop winter. Woensdag komt een aanval op de vorst, maar het is afwachten wat het gaat worden. Het lijkt er op dat het vanaf het midden van de week kwakkelweer kan worden, maar dat is niet helemaal zeker.

Bekijk alle twitterberichten over de gladheid op NUlive

Bekijk alle lezersfoto's van het winterweer op NUfoto