AMSTERDAM – Het gerechtshof in Den Haag heeft maandag de ontruiming van acht kraakpanden in Amsterdam, Den Haag en Leeuwarden verboden.

Volgens het hof hebben krakers voor wie ontruiming dreigt, geen mogelijkheid daarover van tevoren het oordeel van een rechter te vragen.

Daarmee is de nieuwe Wet kraken en leegstand, die op 1 oktober in werking is getreden, in strijd met het Europese verdrag voor de Rechten van de Mens, vindt het gerechtshof Den Haag.

Uitspraak

Het hof heeft maandag mondeling uitspraak gedaan omdat (een deel van) de panden dinsdag al zouden worden ontruimd.

Strikt genomen gaat de uitspraak van het hof alleen over de acht panden in Amsterdam, Den Haag en Leeuwarden. ''Maar het hof heeft wel een principiële uitspraak gedaan waarom die ontruimingen niet mogen'', zegt persraadsheer Jurgen Roos van het hof.

De Staat moet nu zelf bepalen hoe ze in het algemeen gevolg zal geven aan deze uitspraak. ''Dat is niet aan het hof'', aldus Roos.

Bescherming

Volgens het gerechtshof ontbreekt in de krakerswet een essentieel onderdeel: dat de rechter vooraf een oordeel moet kunnen geven als iemand zijn woning dreigt kwijt te raken. ''De woning van een persoon geniet onder het EVRM speciale bescherming'', aldus het hof in Den Haag.

''Aangezien hierover in de nieuwe wet niets is geregeld en justitie daarover geen duidelijk beleid voert, vindt het hof dat ontruiming onder de huidige omstandigheden in strijd zou zijn met het EVRM.''

Amsterdam

De gemeente Amsterdam laat dinsdag tijdens de ontruimingsronde vijf kraakpanden ongemoeid. Het betreft de panden die de politie op basis van de nieuwe antikraakwet zou ontruimen. Wel gaat Amsterdam drie panden op civielrechtelijke titel ontruimen.

Dit heeft de gemeente maandag bekendgemaakt na driehoeksoverleg tussen de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan, de politie en het Openbaar Ministerie (OM).

Op basis van de uitspraak van het gerechtshof heeft de Amsterdamse driehoek besloten voorlopig geen panden te ontruimen op basis van het strafrecht. Het betreft de panden aan de Vrolikstraat, de Tweede en Derde Oosterparkstraat en de Schoolstraat aan de oneven zijde.

Politie

Op de lijst voor de ontruimingsronde stonden echter ook vijf locaties die op civielrechtelijke basis ontruimd zouden worden. Maandag zijn twee daarvan al ontruimd zonder dat daarbij grootschalige inzet van de politie nodig was. Het betreft de panden aan de Commelinstraat en de Ouborg.

De drie kraakpanden die dinsdag worden ontruimd, bevinden zich onder meer aan de Spieringhorn en de even zijde van de Schoolstraat. De derde locatie waar dinsdag wordt ontruimd, betreft het zogenoemde Zuidblok bij de Maassluisstraat in de wijk Slotervaart.

De drie overgebleven geplande ontruimingen kunnen volgens de gemeente doorgaan, omdat ze losstaan van de ontruimingen op basis van de nieuwe kraakwet. De rechter heeft in deze specifieke gevallen op verzoek van de eigenaren, dus op basis van het civielrecht, geoordeeld dat onruiming gerechtvaardigd is.

Toelichting

Zowel het ministerie van Justitie als de gemeente Den Haag wil de schriftelijke toelichting op het besluit van het gerechtshof afwachten.

''De situatie in Den Haag is echter niet vergelijkbaar met die in Amsterdam’’, stelt burgemeester Jozias van Aartsen. ''Wij hebben ook geen ontruimingen gepland staan.'' De gemeente Leeuwarden kon maandag niet reageren.

Terecht

Een woordvoerder van de kraakgroep in Den Haag noemt de uitspraak 'terecht'. "De wet die het kraken verbiedt deugt namelijk niet omdat krakers erdoor vogelvrij zijn verklaard. Maar het grondrecht op huisvesting kan niet zomaar worden afgenomen." 

"De precieze uitwerking van de uitspraak van het Gerechtshof op het kraakverbod is nog niet helemaal duidelijk, maar het is zeker dat de wet nu aan het wankelen is.''

Ontruiming kraakpanden