DEN HAAG - Havo-scholen hoeven leerlingen die het vmbo hebben gedaan en door willen leren, niet automatisch toe te laten in een hoger leerjaar.

De havo's mogen naar eigen inzicht toelatingseisen stellen aan de vmbo'ers, maar ze moeten vooraf wel duidelijk aangeven wat die eisen zijn.

Minister Marja van Bijsterveldt (Onderwijs) heeft dat geantwoord op vragen van D66, PvdA en CDA. Zij menen dat vmbo'ers (met theoretische leerweg) worden geblokkeerd in het verder volgen van voortgezet onderwijs terwijl ze juist hierop worden voorbereid.

De minister wijst erop dat de instellingen het recht hebben om eisen te stellen aan bijvoorbeeld vakken of vakkenpakket. De overheid staat op afstand en kan daar volgens haar niets aan doen.

Aanvullende eisen

De aanvullende eisen zijn in het belang van de leerlingen, vindt de VO-raad, de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs.

''Er zijn nu regelmatig te grote verschillen in cultuur en werkhouding tussen vmbo’ers en havo-leerlingen’’, aldus een woordvoerder van de VO-raad. ''Wij willen op termijn ook van de aanvullende eisen af, maar ze zijn er nu niet voor niets.’’

De minister ziet niets in een toelatingsrecht voor de betreffende leerlingen. Een beter idee vindt ze het dat scholen potentiële havisten met aanvullende lessen beter voorbereiden op de overstap naar de havo.

Het is niet bekend hoeveel vmbo'ers precies worden geweigerd. Uit een eerder onderzoek blijkt dat het gaat om ruim 10 procent van degenen die willen overstappen. Dat zou uitkomen op jaarlijks ongeveer 1100 leerlingen.

Transparant

Van Bijsterveldt laat volgend jaar wel bekijken of scholen hun toelatingsbeleid transparant hebben gemaakt. Als dat niet het geval is, zal ze dat via regels verplicht stellen. De VO-raad gaat daar meer op controleren. ''Nu zijn de toelatingseisen niet altijd even duidelijk.’’

Scholierenorganisatie LAKS stelt in een reactie dat Van Bijsterveldt kiest voor de schoolbesturen in plaats van de leerlingen.

Voorzitter Steven de Jong vindt dat het vmbo-diploma ''een toegangskaartje'' behoort te zijn voor leerlingen die havo willen gaan doen. Dat de minister daar niet meer ruimte voor wil bieden, noemt de scholierenorganisatie ''ronduit teleurstellend''.