LEUSDEN - De politie moet gepast geweld kunnen gebruiken als daarmee kan worden voorkomen dat een situatie uit de hand loopt. Dat vindt politievakbond ACP.

Op initiatief van de bond doen de Politieacademie en het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen van de Vrije Universiteit (VU) binnenkort onderzoek hoe de politie nu met het probleem omgaat en wat eraan verbeterd kan worden.

Politieagenten wachten tegenwoordig met het gebruik van geweld tot er daadwerkelijk iets gebeurt. Proportioneel geweld om escalatie van een situatie te voorkomen is al een tijdje uit de mode.

Mede daardoor wordt het gezag van de politie aangetast en wordt er te veel geweld tegen agenten gebruikt, aldus de ACP.

Procedures

Een van de redenen dat politiemensen soms te terughoudend zijn met ingrijpen, is dat er achteraf lange procedures dreigen. Van de Kamp: ''De toepassing van geweld wordt dan langer uitgesteld dan de situatie vereist.''

''Als de politie naar een burenruzie gaat waar geweld dreigt, maar nog geen klappen zijn gevallen, gaat ze meestal weer weg. Wanneer dan later de boel escaleert, zegt iedereen dat de politie iets had moeten doen'', geeft ACP-voorzitter Gerrit van de Kamp als voorbeeld.

Geloofwaardigheid

Het onderzoek van de Politieacademie en de VU heeft meerdere aspecten. Behalve aan de veiligheid van de samenleving kan 'preventief geweld' volgens de onderzoeksopdracht bijdragen aan de doeltreffendheid en geloofwaardigheid van de politie.

De samenleving is blijkbaar zodanig veranderd dat de 'softe' aanpak van de politie niet meer volstaat, schrijven de Politieacademie en de VU.

De politie moet terug in de richting van voor de jaren '70, niet zozeer autoritair, maar wel doortastender, zo stellen de onderzoekspartners zich voor. Jaarlijks raken ongeveer tweeduizend agenten gewond door geweld van burgers.

Kenmerken

Uit het onderzoek moet onder meer blijken hoe de politie kan omgaan met schijnbaar onvoorspelbare situaties. Daartoe zal de politie de achtergronden en kenmerken moeten leren kennen van (groepen) daders.

De onderzoekers stellen dat veel plegers van geweld tegen mensen met een publieke functie, zoals politieagenten, al eerder misdrijven hebben gepleegd. Uit de informatie daarover kunnen patronen worden gehaald die misschien toekomstig gedrag voorspellen.

Brabant

Hoofdcommissaris Frans Heeres van de politie Midden en West Brabant ziet net als de ACP graag dat de politie preventiever kan optreden, zei hij in Netwerk. ''Politiemensen moeten eerder kunnen doorpakken. Dat werkt tot tevredenheid van zowel de politie als het publiek.'' Hij vindt het het overwegen waard om daartoe de wet te veranderen.

In dezelfde tv-rubriek liet advocate Inez Weski weten daarop tegen te zijn. ''Mensen oppakken voordat ze iets hebben gedaan, dat is ver voorbij de grenzen van de wet. Dat is het wetboek weggooien.''