AMSTERDAM - Een bestuurder van een Zuid-Afrikaanse hulporganisatie heeft mogelijk enkele tonnen aan Nederlands ontwikkelingsgeld verduisterd. De ambassade in Pretoria wil het geld via de rechter terugeisen.

Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken tegenover NU.nl. Het schandaal werd onthuld door de Zuid-Afrikaanse financiële nieuwssite Moneyweb en het weekblad Samedi Plus, dat verschijnt op het eiland Mauritius.

Centraal in de affaire staat het Zuid-Afrikaanse fonds OLSET, dat onder leiding staat van de broer van oud-president Thabo Mbeki. OLSET voert met donorgeld projecten uit op het gebied van afstandsonderwijs voor jonge kinderen op het platteland.

Volgens journalisten van de twee media heeft directeur Gordon Naidoo van de Zuid-Afrikaanse onderwijsstichting zichzelf in de afgelopen jaren miljoenen rand aan donorgeld toegeëigend.

Reisjes

Volgens Samedi Plus en Moneyweb gebruikte Naidoo onder meer donorgelden om reisjes te maken, en om het onderwijs van zijn eigen kinderen te betalen, die op school zaten in de Schotse stad Edinburgh.

OLSET's voorzitter Moeletsi Mbeki, de broer van de voormalige Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki, zou van de malversaties op de hoogte zijn geweest, maar greep niet in of hielp Naidoo om de onregelmatigheden te verhullen.

Onrechtmatigheden

De Nederlandse ambassade in Pretoria had OLSET 40 miljoen rand (zo'n 4,2 miljoen euro) toegezegd voor een onderwijsproject. Dat geld zou in gedeeltes worden uitgekeerd. De betalingen werden echter na 22 miljoen rand gestaakt, nadat 'onrechtmatigheden' waren geconstateerd, zo bevestigt het ministerie.

Van zo'n vier tot vijf miljoen rand (zo'n 400.000 tot 500.000 euro) is onduidelijk hoe het is uitgegeven, zei plaatsvervangend ambassadeur in Zuid-Afrika Peter Mollema eerder tegenover Moneyweb. Een deel zou op buitenlandse rekeningen staan.

Volgens woordvoerder Bengt van Loosdrecht van het ministerie van Buitenlandse Zaken - die de berichten bevestigt - zal Nederland het geld terugvorderen. "Het gaat immers om belastinggeld."

Bankrekening

Een deel van het verdwenen geld is mogelijk geparkeerd op een bankrekening op het eiland Mauritius. Daar zouden in ieder geval grote bedragen zijn terechtgekomen uit een ander miljoenenproject, in samenwerking met Bangladesh. Die rekening staat niet op naam van OLSET, maar van een bedrijfje dat zich Interactive Radio Learning International noemt.

Voor die rekening is OLSET-directeur Naidoo gemachtigd, samen met de Mauritiaanse oud-parlementariër Amedee Darga. Darga noemt zichzelf tegenover Moneyweb een goede vriend van Naidoo. Ook is hij verbonden aan het South African Institute of International Affairs, een onderzoeksorganisatie waarvan Mbeki vicevoorzitter is.