AMSTERDAM - Journalist, schrijver, scenarist, historicus en columnist Jan Blokker is dinsdag op 83-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Amsterdam. Blokker schreef de afgelopen jaren een column voor nrc.next. Daarvoor werkte hij onder meer voor de Volkskrant.

Dat meldt NRC Handelsblad op zijn website. Blokker schreef de afgelopen jaren een column voor nrc.next.

Blokker begon zijn journalistieke loopbaan in 1952 als leerlingredacteur bij Het Parool en werd na diverse omzwervingen adjunct-hoofdredacteur bij de Volkskrant.

Bij deze krant schreef hij sinds april 1968 eerst twee keer per week en later drie keer een column. Hij groeide uit tot een icoon van de krant.

Conflict

In 2006 stapte hij over naar nrc.next, na een conflict met de redactie over de frequentie van een rubriek in het boekenkatern. De overstap leidde tot een stroom verontwaardigde brieven van Volkskrantlezers. Hoofdredacteur Pieter Broertjes noemde het verlies toen ''een amputatie''.

Plaatsvervangend hoofdredacteur van NRC Handelsblad en nrc.next Sjoerd de Jong zei dinsdag dat Blokker ''een columnist op leeftijd met een jonge geest was. Er was niets gedateerd aan hem.'' De Jong roemt Blokker om zijn bekende scepsis en prikkelende argwaan tegenover de waan van de dag.

Groot observator

Zijn goede vriend Harry Mulisch, die Blokker al vanaf begin jaren vijftig kende, prijst de overleden schrijver als ''een groot observator en journalist''. Blokker was echter volgens Mulisch ''geen gemeenschapsmens; hij was erg op zichzelf. Dat geldt voor veel erudiete mannen.''

Behalve als columnist oogstte Blokker furore als scenarist. In 1958 maakte hij samen met Bert Haanstra de klassieker Fanfare. De film draaide in 1959 op het filmfestival van Cannes.

Intellectueel

''Al dat sophisticated publiek was vooral stomverbaasd dat er in Nederland blijkbaar alleen maar lelijke mensen rondliepen'', memoreerde hij later in een interview. Ook werkte Blokker in de jaren zestig en zeventig voor de VPRO, waar hij zich ontwikkelde tot een boegbeeld van links intellectueel Nederland.

Ook als voorzitter van het Filmfonds, een taak die Blokker in de jaren tachtig vervulde, liet hij zijn sporen na. De voorzitter botste meerdere malen met Soldaat van Oranje- en Turks Fruitregisseur Paul Verhoeven, van wie hij een aantal subsidieaanvragen afwees. Mede door deze problemen met het Filmfonds besloot Verhoeven halverwege de jaren tachtig zijn geluk te beproeven in Hollywood.

Idealen

Verhoeven wil ''vooral de positieve punten'' van Blokker benadrukken. ''Iedereen vecht voor zijn eigen idealen, en die van Blokker en die van mij waren niet dezelfde'', stelt Verhoeven. ''Maar uiteindelijk gaat het in het leven niet om dat soort kleine oorlogjes. Als scenarist van Fanfare heeft hij Nederland op de internationale filmkaart gezet.''

De afgelopen jaren liet Blokker steeds vaker van zich horen als historicus. Samen met zijn twee zoons schreef hij de drie geschiedkundige werken Het Vooroudergevoel (2005), Er was eens een God (2006) en Nederland in Twaalf Moorden (2008), waar vele tienduizenden exemplaren van over de toonbank gingen.

Ridder

Voor zijn werk ontving hij onder meer de Nederlandse Cultuurprijs en werd hij gekroond tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Jan Blokker overleden