HAARLEM - De rechtbank in Haarlem heeft zakenman Jan-Dirk Paarlberg dinsdag veroordeeld tot 4,5 jaar cel onder meer voor het witwassen van de miljoenen die 'misdaadkopstuk' Willem Holleeder heeft afgeperst van zakenman Willem Endstra.

Endstra werd in 2004 geliquideerd en legde voor zijn dood diverse verklaringen af over de afpersingen. Paarlberg is in het verlengde van de afpersing ook gestraft voor oplichting en fraude.

In zijn getuigenissen stelt Endstra onder meer dat Paarlberg onder dwang zou hebben meegeholpen. In totaal maakte Endstra volgens eigen zeggen 17 miljoen euro over op rekeningen van Paarlberg in Nederland en Zwitserland.

Volgens de rechtbank was er geen sprake van dwang bij Paarlberg, wist hij wat er gebeurde en heeft hij met zijn medewerking de afpersing van Endstra gefaciliteerd. Hij heeft volgens de rechters meegedacht aan manieren om het geld in de boeken te vermommen als legale, legitieme stortingen.

Crimineel

Volgens Paarlberg waren de betalingen niet crimineel, maar onderdeel van de afspraken die de twee hadden over de ontvlechting van hun samenwerking. De zakenman heeft direct na de uitspraak de rechtbank verlaten.

De straf van de rechtbank komt hoger uit dan de eis van vier jaar van het Openbaar Ministerie (OM). Anders dan het OM houdt de rechtbank geen rekening met eventuele dwang, mede omdat Paarlberg zelf heeft verklaard dat hij niet onder druk heeft gehandeld.

Ernstig

Eigenlijk wilde de rechtbank vijf jaar cel opleggen, omdat de misdrijven van Paarlberg over een lange periode werden gepleegd en zeer ernstig waren. Ook de grote schaal waarop en het raffinement waarmee hij ze pleegde, hebben geleid tot een hogere straf dan justitie had geëist.

De rechtbank weegt mee dat de witwasconstructies alleen aan het licht hebben kunnen komen doordat Endstra in 2004 op gewelddadige wijze om het leven kwam.

Achterbankgesprekken

''Pas toen zijn de door Endstra nagelaten stukken en de achterbankgesprekken boven tafel gekomen.'' Naar aanleiding daarvan kon strafrechtelijk onderzoek worden gedaan.

Het is uiteindelijk een half jaar minder geworden, vanwege alle 'negatieve publiciteit' die Paarlberg over zich heen kreeg. Die heeft hem zowel zakelijk als persoonlijk beschadigd, menen de rechters. Ook zal de zakenman daarvan in de toekomst nog veel last hebben, verwachten ze.

Hoger beroep

Paarlbergs advocate Bénédicte Ficq zei dinsdagmiddag dat haar cliënt het op ''zo goed als alle punten'' oneens is met de uitspraak. Die gaat dan ook in hoger beroep.

De rechtbank stelt dat de betalingen van Endstra aan Paarlberg feitelijk gedwongen betalingen aan Holleeder waren. Paarlberg, die volgens de rechtbank het geld van Endstra ontving en het vervolgens doorsluisde, heeft verklaard dat de stortingen te maken hadden met de ontvlechting van de zakenrelatie tussen hem en Endstra.

Geschokt

De veroordeelde reageerde volgens zijn raadsvrouw ''redelijk geschokt'' op de uitspraak. Hij is op vrije voeten en dat blijft zo in afwachting van het hoger beroep, aldus een woordvoerder van het Openbaar Ministerie (OM).