BRUSSEL - Het Nederlandse luchtruim gaat vanaf donderdagavond 19.00 uur dicht in verband met de stofwolk die is ontstaan door een vulkaanuitbarsting woensdagochtend in IJsland.

Dat heeft een woordvoerster van luchthaven Schiphol donderdag laten weten. Het vliegverkeer wordt de komende uren in fases afgebouwd.

Volgens de Europese luchtverkeersleiding Eurocontrol wordt er op zijn vroegst om 06.00 uur morgenochtend weer gevlogen. De aswolk zal in ieder geval tot vrijdagochtend 6 uur in het Nederlandse luchtruim blijven hangen.

Het vliegverkeer boven een groot deel van noordwest-Europa ligt mogelijk twee dagen plat als gevolg van de aswolk in de lucht.

Het kan ook nog langer duren voordat de Nederlandse lucht vrij is van asdeeltjes. Volgens een medewerker van Eurocontrol, die de situatie van minuut tot minuut in de gaten houdt, hangt dit af van de activiteit van de vulkaan.

Gesloten

De aswolk zorgt voor problemen op luchthavens in Nederland, Scandinavië, België, Groot-Brittannië en Ierland. Veel luchthavens zijn gesloten. Bijna 5000 vluchten zijn geannuleerd, honderduizenden mensen zijn gestrand.

Volgens een woordvoerster van de Britse luchtverkeersleiding is het voor het eerst ''sinds mensenheugenis dat een natuurramp zulke gevolgen heeft'' voor de luchtvaart.

Vluchten

Luchthaven Schiphol verwacht donderdag honderden vluchten te annuleren. Volgens de planning zou Schiphol donderdag 1108 vluchten afhandelen.

''Ruim de helft daarvan is doorgegaan'', aldus een woordvoerster van de luchthaven. Rond half vijf in de middag waren 150 tot 175 vluchten uitgevallen. ''Dat loopt zeker op tot een paar honderd.''

''KLM is goed voorbereid op calamiteiten. Maar hier is het zaak de situatie van uur tot uur te bekijken.'' De zegsvrouw kon niet inschatten hoeveel vluchten op de langere termijn last zullen hebben van het ontregelde luchtverkeer.

Over de kosten van de vluchtverstoringen kon de woordvoerster evenmin iets zeggen.

Gevaarlijk

Vliegen door een stofwolk is gevaarlijk, omdat de motoren kunnen uitvallen. De woordvoerster van Schiphol kon nog niet zeggen hoeveel vluchten er door de maatregelen worden getroffen.

Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen raden reizigers onder meer aan voordat ze van huis vertrekken te controleren of hun vlucht gaat.

Volksgezondheid

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat de aswolk op dit moment geen gevaar vormt voor de volksgezondheid. De kans dat de as zal neerslaan op Nederland, is volgens het instituut ''erg klein''.

Het Landelijke Meetnet voor Luchtkwaliteit (LML) van het RIVM houdt de aswolk in de gaten. ''Omdat de wolk op ongeveer 5 kilometer hoogte hangt, is er weinig kans op hogere blootstelling aan fijnstof'', aldus de woordvoerder.

Het LML, dat op vijftig plaatsen in Nederland de luchtkwaliteit meet, houdt in de gaten of de concentraties fijn stof en zwaveldioxide daar toenemen.

Omboeken

Passagiers die donderdag of vrijdag met KLM van of naar Ierland, Denemarken, Noorwegen, Zweden of Groot-Brittannië reizen, kunnen hun vliegticket kosteloos naar een andere datum omboeken. Dat meldt de luchtvaartmaatschappij op haar website.

Deze omboekservice geldt alleen voor vluchten van Air France, KLM of Delta. Mensen die meer dan vijf uur zijn vertraagd, kunnen een verzoek indienen voor een volledige vergoeding van hun ticket.

Nacht

Schiphol houdt er rekening mee dat een groot aantal reizigers de nacht op de luchthaven zal moeten doorbrengen. Dat liet een woordvoerster donderdagmiddag weten.

Veel luchtvaartmaatschappijen doen hun best om hotelkamers te reserveren voor gestrande passagiers. Sommige reizigers wachten dat niet af en proberen zelf iets te regelen.

Bij de inormatiebalie voor hotelreserveringen stonden donderdagmiddag lange rijen van mensen die de nacht in een hotel in de buurt willen doorbrengen.

Opvang

Voor de reizigers voor wie geen hotelkamer beschikbaar is, wordt opvang geregeld op de luchthaven zelf. Volgens een woordvoerster heeft Schiphol 2200 veldbedden en kunnen er in geval van nood nog enkele honderden extra slaapplaatsen worden geregeld. Ook worden gestrande reizigers voorzien van eten en drinken.

Schiphol heeft vaker grote aantallen gestrande reizigers moeten opvangen. Vooral bij extreem slecht weer, maar bijvoorbeeld ook na de aanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001, toen het vliegverkeer van en naar Noord-Amerika was stilgelegd.

''Op zich zijn wij er als luchthaven goed op voorbereid'', aldus de zegsvrouw.

Aswolk boven Noord-Europa