WESTERBORK - De 87-jarige Selma Engel-Wijnberg, de enige Nederlandse vrouw die de verschrikkingen in het Nazi-vernietigingskamp Sobibor in Polen heeft overleefd, is maandag benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Ze ontving de koninklijke onderscheiding in Kamp Westerbork, waar maandag 65 jaar bevrijding van het kampterrein herdacht wordt.

Minister Ab Klink reikte de versierselen uit tijdens de presentatie van het boek Selma, de vrouw die Sobibor overleefde van journalist Ad van Liempt.

Klink prees haar onder meer voor haar onophoudelijke inzet om haar levensverhaal door te vertellen aan volgende generaties en voor haar getuigenissen tijdens de belangrijkste processen die over Sobibor gingen.

Ecxuses

Tijdens de bijeenkomst in het Drentse Hooghalen heeft Klink eveneens namens de Nederlandse regering excuses aangeboden aan Engel-Wijnberg, omdat ze na de Tweede Wereldoorlog niet meer welkom was in Nederland aangezien ze was getrouwd met een Pool die ze in Sobibor ontmoette. Verbitterd emigreerde ze naar Israël.

Sinds 1951 woont ze in de Verenigde Staten. Het is nu de eerste keer dat ze is teruggekeerd naar haar geboorteland.

Erkenning

Klink erkende maandag, na 65 jaar, dat Wijnberg en haar Poolse echtgenoot Chaim Engel na de oorlog slecht zijn opgevangen in Nederland.

''Het is, zoals in uw geval, toch ondenkbaar dat uw man hier aanvankelijk niet mocht blijven omdat hij de Poolse nationaliteit had. En dat u, omdat u met hem getrouwd was, ook gedreigd werd met uitzetting. Opnieuw onderduiken werd toen nota bene het devies'', zei de minister van Volksgezondheid en Welzijn.

Klink vervolgde: ''U en uw man is toen veel verdriet aangedaan. Maar hoe graag we het nu ook zouden willen, we kunnen de geschiedenis niet terugdraaien; het leed dat u is aangedaan is niet ongedaan te maken en niet te vergoeden. Wel wil ik u, en de vele anderen die het betreft, namens de Nederlandse regering mijn excuses aanbieden. Te lang hebben we in Nederland gezwegen over hoe we met overlevenden zijn omgegaan. Terwijl we bovendien zoveel van u, van uw levensmoed, doorzettingsvermogen en rechtvaardigheidsgevoel kunnen leren.''

'Te laat'

 De excuses van de Nederlandse regering die minister Ab Klink komen volgens Selma Engel-Wijnberg te laat. Dit liet de vrouw weten na afloop van de plechtigheden in Westerbork, waar maandag 65 jaar bevrijding van het kampterrein werd herdacht.

''Ik had liever gehad dat Nederland mij destijds als Nederlandse overlevende had erkend'', meende de vrouw, die sinds 1951 in de Verenigde Staten woont. Ook al had de regering kort na de oorlog excuses aangeboden, dan waren de oorlogsslachtoffers toch geëmigreerd.

''Mijn hele familie is uitgemoord. Ik had hier niets meer. Het valt niet goed te maken wat er in de oorlog is gebeurd. Ik heb mijn leven aan mijn man te danken. Ik hoef al deze attenties niet.''

Van de stille tocht in Westerbork was de kersverse ridder diep onder de indruk. ''Dergelijke grootse persoonlijke herdenkingen kennen we in de Verenigde Staten niet'', aldus Engel-Wijnberg.

Bezoek

Vijf jaar na de oorlog is het echtpaar nog in Nederland op bezoek geweest. ''We hadden nog vrienden en bekenden. Toen we tien jaar na de oorlog opnieuw kwamen, kende niemand ons meer'', aldus de kampoverlevende. Ze zei nadien niet meer in Nederland te zijn geweest.

''Of ik weer eens terug kom in Holland? Ach, ik word 88.''

Engel-Wijnberg keert vrijdag met haar familie terug naar de Verenigde Staten.

Tijdens de boekpresentatie waren maandag ruim 150 belangstellenden aanwezig.