AMSTERDAM - De katholieke kerk moet het onderzoek naar seksueel misbruik binnen de eigen gelederen niet zelf doen maar overlaten aan anderen.

Naar het voorbeeld van de waarheids- en verzoeningscommissie in Zuid-Afrika zou eenzelfde commissie aan de slag moeten om de zaak volledig open te gooien.

Dat bepleitte oud-staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken zondag in het tv-programma Buitenhof. Deze commissie moet zich richten op waarheidsvinding, genoegdoening voor de slachtoffers en bestraffing van de schuldigen.

Dat betekent dat degenen die leidinggevende verantwoordelijkheid dragen en droegen binnen de kerk, gehoord worden. Wat hem betreft zou zelfs de paus voor de commissie kunnen verschijnen.

Religie

Volgens Timmermans heeft dit ook niets met religie te maken en is de scheiding van kerk en staat hier dus niet van toepassing. Hij ziet het katholieke instituut als een maatschappelijke organisatie, omdat veel mensen afhankelijk zijn van haar zorg en onderwijs.

Voorop staat voor de PvdA-politicus dat de schuldigen hun gerechtelijke straf niet ontlopen. ''Het is onaanvaardbaar als daders van deze ernstige misdrijven niet voor de rechter komen. Er is gerechtigheid nodig om tot verzoening te kunnen komen'', zei hij.

Bezoedeld

Alleen dan kan volgens Timmermans de organisatie zich bevrijden van deze last en zorgen dat het niet opnieuw gebeurt. Dat is volgens hem belangrijk, omdat wereldwijd de goede inzet van miljoenen religieuze mensen wordt bezoedeld door deze kwestie.

Timmermans is zelf katholiek, maar zei dat ''het mijn geloof is maar zelden mijn kerk.'' Hij heeft een grote afstand genomen van de kerk en maakt zijn eigen morele keuzes.

Machtsuitoefening

De politicus wees erop dat het bij misbruik vaak gaat om machtsuitoefening en misbruik van die macht. ''Kinderen die het slachtoffer daarvan worden, ervaren veel gevoel van schaamte en schuld.'' Als je dat koppelt aan de geslotenheid en het gezag van het kerkelijk instituut, ontstaat er volgens Timmermans ''een dodelijke mix om misbruik verborgen te houden.''

Hij omschreef de daders als roofdieren, die precies weten waar hun zwakke prooien zitten en die wisten dat ze in de beslotenheid van de kerk hun gang konden gaan. Tot nu toe volgde overplaatsing en werd de vuile was binnengehouden. ''Er is volledige transparantie nodig'', aldus Timmermans.