DEN HAAG - Bij vrijwel alle brandweerkorpsen met een duikteam heeft de Arbeidsinspectie na controles overtredingen geconstateerd. De inspecteurs stuitten vaak op een gebrek aan noodzakelijke kennis over duiken.

Ook is er vaak weinig besef van de risico's die eraan kleven. Dat heeft de inspectiedienst maandag bekendgemaakt na onderzoek dat begon in het najaar van 2008 en halverwege 2009 eindigde.

Sinds de controles zijn veel korpsen volgens de Arbeidsinspectie voortvarend aan de slag gegaan om de problemen aan te pakken, terwijl dat eerder nog niet gebeurde. De inspectiedienst waarschuwt al langer dat het werk van duikers bij de brandweer vaak te riskant is.

Zo zijn er sinds 2000 acht ernstige ongevallen gebeurd, waarbij drie duikers om het leven kwamen. Dat is relatief een hoog aantal ongelukken op een groep van zo'n 1.200 brandweerduikers.

Kennis

Bij de controles bleek dat bij driekwart van de brandweerkorpsen het ontbrak aan noodzakelijke duiktechnische kennis en vaardigheden. Duikers wisten bijvoorbeeld niet dat ze op grotere diepten meer lucht verbruiken en dat het schadelijk kan zijn om vaak of kort achter elkaar verschillende duiken te maken.

Ook bleek bij oefenduiken onvoldoende aan bod te komen wat een duiker moet doen als hijzelf of een collega onder water in nood verkeert.

Bij vrijwel alle korpsen bleken eveneens goede werkinstructies te ontbreken. Zo gebruikten duikers elkaars gordels met lood. Deze moeten juist aangepast worden aan het gewicht van de persoon. Een aantal korpsen lieten ook hun werknemers regelmatig duiken in diep water, maar maakten niet duidelijk hoe een duiker dan in noodgevallen veilig boven moet komen.

Kaarten

Dat is noodzakelijk, omdat het opstijgen vanuit de diepte andere handelingen vergt dan bij ondiepe duiken. Ook bleken waterkaarten met informatie over onder meer de diepte, stroming en het zicht onder water vaak onvolledig of niet actueel.

De Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) erkent dat de korpsen nog veel moeten verbeteren. Tegelijkertijd is zij verbaasd over de timing van het onderzoek en de formele opstelling van de Arbeidsinspectie.

''Dit helpt ons niet verder bij de verbeterslag die we al aan het maken zijn'', is de mening van NVBR-bestuurslid Stephan Wevers.

Onderzoeksraad

Eerder brachten de Inspectie Openbare Orde en de Onderzoeksraad voor Veiligheid verslag uit over de duikongevallen met dodelijke afloop. De brandweer is hard aan de slag gegaan met de aanbevolen veiligheidsmaatregelen.

Wevers zei maandag in een reactie dat hij vindt dat de Arbeidsinspectie geen recht doet aan de vele maatregelen die de brandweer al aan het doorvoeren is. Daarnaast heeft de dienst heel formeel getoetst op de normen van de andere duikbranches, die niet op de brandweer toepasbaar zijn.

De NVBR komt binnenkort met een toekomstvisie op het brandweerduiken. Zij verwacht dat de gemeentebesturen hiermee een weloverwogen keuze maken en zich niet onder druk van de Arbeidsinspectie gedwongen voelen tot het opheffen van duikteams.