De Europese financiële sector is versterkt uit het Europese bankenonderzoek gekomen. 

Minister van Financiën en eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem zegt dat in een eerste reactie op de tests die door de Europese Centrale Bank (EBC) zijn gedaan. De centrale bank heeft 130 grote Europese banken onderzocht.

Volgens de minister hebben de banken de afgelopen periode geanticipeerd op de test door alvast extra kapitaal op te halen. Hierdoor is de Europese financiële sector versterkt.

Hij vindt dat de onderzochte Nederlandse banken er "heel goed" voor staan. Volgens Dijsselbloem is het resultaat van de ECB-test belangrijk voor verder economisch herstel in Europa. De banken zijn beter dan voorheen ingedekt tegen grote klappen en dat is ook van groot belang voor het vertrouwen van investeerders en consumenten, aldus de minister.

Alert

''Het blijft echter zaak om alert te blijven op mogelijke kwetsbaarheden in het Nederlandse, maar ook Europese bankenlandschap'', waarschuwt Dijsselbloem.

Hij noemt het aantal Europese banken dat niet door de test kwam en ''op het strafbankje'' zit ''voldoende groot'', om aan te tonen dat het onderzoek van ECB serieus is geweest. Tegelijk is de opdracht voor die banken die extra kapitaal moeten ophalen ''te doen''.

Schokbestendigheid

Dijsselbloem constateert dat de Nederlandse bankbalansen goed door de doorlichting van de ECB zijn gekomen. Met de test heeft de ECB goed zicht gekregen op de kwaliteit en schokbestendigheid van de banken. Dat vergroot de transparantie en  maakt banken vergelijkbaar. Het is daarmee een belangrijk onderdeel voor de volgende stap in de Europese bankenunie op 4 november.

''Nederlandse banken hebben de afgelopen jaren de nodige maatregelen genomen om hun kapitaalspositie te verstevigen door onder meer risico’s af te bouwen en door winstinhouding de balans te versterken. Dat zien we vandaag terug in de resultaten'', aldus de minister.

Kritiek

Hoogleraar Banking and Finance Harald Benink van de Universiteit van Tilburg is kritisch over de uitslag. Volgens hem lijkt het erop dat de ECB en de Europese bankautoriteit EBA niet helemaal hebben doorgepakt bij het balansonderzoek en de stresstest. 

''Er zijn signalen dat de combinatie van de doorlichting van de balansen met de stresstest, als je naar de getallen kijkt, net niet streng genoeg is geweest'', vindt Benink. Hij noemt onder meer de kapitaalratio's waarop is getoetst en de ambitieniveaus. De getallen blijven achter bij de schattingen, aldus Benink. 

Hij wijst erop dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en toonaangevende analisten uitgingen van kapitaaltekorten richting de 400 miljard euro of hoger voor de Europese financiële sector.

Zorgelijk

"Alles bij elkaar opgeteld is dat ongeveer 80 miljard euro nu'', zo berekent hij. ''Het lijkt erop dat er druk is geweest op de ECB en EBA om niet té streng te zijn. Niet alle verliezen lijken boven tafel te zijn getild. En dat is zorgelijk." 

Benink denkt dat als de sector in werkelijkheid nog op te grote kapitaaltekorten zit, dat de banken ook niet actiever worden in nieuwe kredietverlening. ''En dat kan consequenties hebben voor het economische herstel'', meent hij.

Ook ziet hij opvallende verschillen bij Nederlandse banken. ''Rabobank en SNS worden meer geraakt bij de strenge stresstest. Dat heeft waarschijnlijk te maken met hun positie bij woninghypotheken.'' Wat hem ook opviel, is het feit dat alle Franse en Duitse banken door de test kwamen. ''De vraag is in hoeverre dat betrouwbaar is. Het valt in ieder geval wel op.''

SNS Bank

Nederlandse banken die de balans- en stresstest goed hebben doorstaan, reageren opgelucht op de uitslag. "De uitkomst van de EU-brede stresstest bewijst de schokbestendigheid van SNS Bank onder ongunstige economische omstandigheden."

Volgens de bank toont de beoordeling aan dat de bank geen kapitaaltekorten heeft. En dus hoeft SNS Bank geen kapitaalplannen bij de ECB in te leveren. 

Wel zal de bank de uitkomst van de balanstest verder bestuderen. In de loop van de tweede helft van dit jaar besluit SNS of er aanpassingen gedaan moeten worden. 

ABN Amro

Gerrit Zalm, voorzitter van de raad van bestuur van ABN Amro zegt "heel tevreden" te zijn met de uikomsten.

"De resultaten van de stresstest bevestigen dat ABN Amro goed gekapitaliseerd is en voldoende buffers heeft om verliezen en economische schokken op te vangen'', zegt Zalm.

Rabobank

Rabobank laat in een reactie weten dat de bank "ook bij de zwaarste economische testscenario's een gezonde kapitaalbuffer houdt". "De resultaten van de stresstest bevestigen de sterke kapitaalpositie van de bank."

"Voorzieningen die de Rabobank al bij de halfjaarcijfers 2014 heeft genomen, maken dat de uitkomsten al voor een substantieel deel verwerkt waren. De uitkomsten hebben geen materiële impact op de verwachte jaarresultaten.''

BNG Bank

"BNG Bank is ruimschoots geslaagd voor de balans- en stresstest van de Europese toezichthouders", schrijft de instelling in een reactie.

Wel wijst BNG erop dat de uitkomsten mede zijn bepaald door een sterk gestandaardiseerde benadering. "De specifieke kenmerken van een publieke sectorbank als BNG Bank en van de markten waarin zij opereert komen daarbij in voorkomende gevallen, met name in de stresstest, minder goed tot uitdrukking.''

ING

ING zegt in een reactie dat de bank het laatste deel van zijn staatssteun nog dit jaar wil aflossen. De bank kwam zonder moeite door het boekenonderzoek van de ECB en de daaropvolgende stresstest.

Dankzij het gunstige resultaat verwacht de bank nog dit jaar zijn staatssteun volledig terug te kunnen betalen.

ING gaf in augustus aan dat de laatste terugboeking van ruim 1 miljard euro uiterlijk in mei 2015 zou plaatsvinden. De bank betaalde eind maart de voorlaatste termijn van 1,225 miljard euro aan de overheid terug.

In totaal kreeg het financiële concern 10 miljard euro aan noodsteun van de Nederlandse regering.

NVB

Voorzitter Chris Buijink van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) benadrukt dat de strenge doorlichting van de banken vooral goed is voor de transparantie. "Voor Nederland wordt duidelijk dat onze banken klaar zijn voor de stap naar Europees toezicht", meent Buijnk.

"Het is belangrijk nu voortvarend verder te werken aan de voltooiing van de Bankenunie. Daarmee doorbreken we de onderlinge afhankelijkheid van nationale staat en bank en krijgen we echt één Europese financiële markt."

DNB

De relatief hoge hypotheekschuld in Nederland heeft niet voor grote problemen gezorgd in de bankentest van de Europese Centrale Bank, zegt toezichtsdirecteur van De Nederlandsche Bank Jan Sijbrand zondag in een toelichting op de testresultaten. De grote Nederlandse banken vreesden vooraf dat de ECB hierover te streng zou zijn. 

De onderzoekers van de ECB hebben wel extra zorgvuldig naar de hypotheekportefeuille van de Nederlandse banken gekeken, juist vanwege die op het oog scheve verhoudingen tussen huizenwaarde en hypotheekschulden. "Met de ECB hebben wij echter vastgesteld dat de Nederlandse betalingsmoraal zo goed is, dat verliezen niet waarschijnlijk zijn", aldus Sijbrand. 

Europese Commissie

"De resultaten van vandaag versterken het vertrouwen van investeerders in de kwaliteit van de balansen van banken in de EU", laat de Europese Commissie zondag weten.

"Dit zal worden opgevolgd door aanhoudende waakzaamheid en rigoureuze maatregelen door alle betrokken autoriteiten. De ECB zal als de centrale toezichthouder binnen de bankenunie een cruciale rol spelen in dit proces.''

PvdA

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer is naar eigen zeggen blij dat de Nederlandse banken zijn geslaagd.

"Dit is mede het resultaat van de door dit kabinet ingezette forse hervormingen van de financiële sector. De stresstests laten zien dat de banken in Nederland goed in staat zijn en blijven om kredieten te verstrekken."

"Dit zullen ze nu ook moeten doen. De test laat zien dat hogere buffers in Europa noodzakelijk blijven en dat moet worden doorgegaan op de ingeslagen weg. Alleen zo wordt de financiële sector weer gezond en dienstbaar", vindt Nijboer.

VVD

Volgens VVD-Kamerlid Aukje de Vries komt de uitslag "niet als een verrassing". "Het is goed om te zien dat de Nederlandse banken allemaal goed door de test van de ECB zijn gekomen", zegt ze.

"Dat er banken in andere landen zijn gezakt voor de stresstest, toont ook aan dat de test van de ECB stevig is geweest. Deze banken moeten snel orde op zaken stellen."

SP

"Ik denk niet dat mensen hadden verwacht dat een Nederlandse bank zou zakken voor de test. De Nederlandse banken stonden er goed voor. Maar het is de vraag of dat voldoende is", zegt SP-leider Emile Roemer in het televisieprogramma Buitenhof

Hij vindt het een groot probleem dat 25 banken niet aan de normen voldeden. Ook zouden de buffers van banken nog laag zijn.

"Je ziet Europees en mondiaal dat banken weer overgaan tot de orde van de dag, met de bonuscultuur en hoge salarissen. De banken hebben het lesje van de crisis nog onvoldoende geleerd", meent Roemer.

CDA

Ook CDA-Kamerlid Eddy van Hijum is tevreden over de uitslag: "Het is goed nieuws dat de Nederlandse banken de stresstest hebben doorstaan, dat de robuustheid en weerbaarheid van Nederlandse banken voldoende is en verbeterd is volgens de ECB. Daardoor is de kans dat de belastingbetaler weer moet opdraaien voor een crisis kleiner geworden." 

Hij benadrukt dat de hervorming van de financiële sector nog niet voltooid is. "De cultuuromslag daar, de echte dienstbaarheid en het beperken van bonussen, dat blijft een opgave de komende jaren.''

D66

D66-Kamerlid Wouter Koolmees noemt het "een belangrijk moment voor onze banken en een goed begin voor de Europese bankenunie".

"Het blijft echter van belang dat de buffers de komende jaren steviger worden om te voorkomen dat belastingbetalers in de toekomst opdraaien voor falende banken. We moeten de zekerheid hebben dat onze banken tegen een stootje kunnen", zegt het Tweede Kamerlid zondag.
 
"D66 gaat er vanuit dat Europa en de ECB de vinger aan de pols houden bij de banken die nu onvoldoende resultaat hebben geboekt."