AMSTERDAM - De Europese schuldencrisis beheerste in 2012, voor het derde jaar op rij, de internationale beurshandel. Ook de Amerikaanse schuldenproblematiek hield beleggers bezig.

Beide kwesties dreigen hun schaduw te werpen over 2013, een jaar waarin duidelijk moet worden hoe zwaar de wereldeconomie getroffen is door de financiële malaise bij overheden.

De eerste maanden van 2012 bepaalde de politieke crisis in Griekenland, waar het draagvlak voor hervormingen en bezuinigingen ver te zoeken was, de stemming op de financiële markten.

De impasse, die pas tegen de zomer en na twee stembusgangen kon worden doorbroken, zette wereldwijd de aandelenkoersen zwaar onder druk. Ook werd het overgrote deel van de private investeerders in Grieks staatspapier min of meer gedwongen tot gedeeltelijke kwijtschelding.

Spanje

Behalve de Griekse kwestie bezorgde ook Spanje beleggers opnieuw hoofdpijn. Onder invloed van de diepe malaise op de vastgoedmarkt, de slechte financiële toestand van veel Spaanse banken en de aanhoudende recessie liep de rente op Spaans staatspapier op tot gevaarlijk hoge niveaus.

Gevreesd werd dat bij een val van Griekenland uit de euro, Spanje de tweede dominosteen zou worden.

Draghi

De zomer bracht opluchting, niet in de laatste plaats dankzij president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB). Die liet zich begin juli in een toespraak ontvallen dat de ECB bereid was al het mogelijke te doen om de euro overeind te houden.

Ook werd in Europees verband een akkoord bereikt over financiële hulp aan Spanje, mocht dat nodig zijn om de Spaanse banken overeind te houden. Dat voedde een langdurige opluchtingsrally in augustus.

De ECB voegde de daad bij het woord en ontvouwde een nieuw, maar omstreden plan om weer staatspapier van zwakke eurolanden op te gaan kopen, ditmaal onder strenge voorwaarden. Ook werden in het najaar belangrijke stappen gezet richting een bankenunie. Gemeenschappelijk toezicht op financiële instellingen moet een nieuwe crisis in de toekomst helpen voorkomen.

Fiscal cliff

De aandelenkoersen zijn in de tweede jaarhelft flink opgekrabbeld maar van echt overtuigend herstel op de financiële markten is nog geen sprake. Daarvoor is de onzekerheid op tal van terreinen nog te groot.

De eurocrisis is nog niet achter de rug, en daar is in de tweede jaarhelft ook nog de zogenoemde ‘fiscal cliff’ in de Verenigde Staten bijgekomen. Die bedreigt vanaf januari het herstel van 's werelds grootste economie, op een moment dat ook in veel Europese landen een nieuwe recessie dreigt.

Vijf vragen over de 'fiscal cliff'