AMSTERDAM - De financiële markten hebben de tumultueuze maand augustus deze week positief weten af te sluiten.

Zonder structurele oplossing voor de schuldencrisis kan de onrust echter elk moment weer toeslaan. ''Het kan een hete herfst worden'', voorspelde ING-econoom Carsten Brzeski deze week.

Hij wees daarbij vooral naar Duitsland. Daar moet het parlement deze maand instemmen met de uitbreiding van de capaciteiten van het noodfonds voor eurolanden en komt het Constitutionele Hof met een uitspraak over de legitimiteit van de reddingsoperaties voor onder meer Griekenland. ''Dat belooft veel vuurwerk'', stelde de eurodeskundige.

De ratificatie door de eurolanden van de afspraken die hun leiders op 21 juli maakten, is volgens Brzeski in ieder geval niet genoeg om de onzekerheid op de markten weg te nemen.

Transferunie

''De vraag waar Europa heengaat blijft onbeantwoord. Wordt het een transferunie of niet? Komen er euro-obligaties, of accepteren we dat landen failliet kunnen gaan? Om de onrust op te lossen moeten die fundamentele vragen over Europa worden beantwoord.''

De afgelopen weken werden de zorgen over de schuldencrisis vergezeld van de angst voor een nieuwe internationale recessie. Volgens Brzeski staat echter lang niet vast dat die gevreesde dubbele dip er ook komt.

Fundamenten

''De fundamenten van de groei zijn goed. De export draait nog en de arbeidsmarkt in landen als Duitsland en Nederland is goed. Het vertrouwen is wel sterk gedaald, maar we weten niet of dat komt door de beurzen of door de echte economie. Het duurt nog een paar maanden voordat er meer duidelijkheid is over de kracht van de economie.''

Met alle onzekerheden is het volgens de econoom moeilijk in te schatten of de rust op de markten nu echt is teruggekeerd of dat er alleen sprake is van een tijdelijke windstilte. ''De situatie is ten opzichte van eind juli nauwelijks veranderd.

Onrust

We weten nu niet veel meer dan op het moment dat de onrust begon. We wisten toen ook al dat de Verenigde Staten moeite hebben met hun begroting, dat bezuinigingen een beslag leggen op de economische groei in Europa en dat de schuldencrisis niet is opgelost.''

De forse daling van de beurskoersen geeft volgens Brzeski in ieder geval aan dat de verwachtingen in de markt realistischer zijn geworden. ''Nu ligt het aan de beleidsmakers of dit de stilte is voor de volgende storm, of niet.''