BRUSSEL/WASHINGTON - Door de historische verlaging van de kredietstatus van de Verenigde Staten en de crisis in Europa neemt de vrees voor een Zwarte Maandag op de aandelenbeurzen en een wereldwijde economische 'meltdown' toe.

Een eerste voorproefje kregen beleggers in het Midden-Oosten zondag. In Tel Aviv verloor de belangrijkste graadmeter 7 procent.

Saoedi-Arabië schreef zondag een marginaal plusje maar klapte zaterdag al 5 procent naar beneden. De beurzen in Dubai, Abu Dhabi, Koeweit en Qatar speelden tot 3,7 procent kwijt.

Met spanning wordt gewacht op de opening van de Aziatische markten. Beleidsbepalers voeren een race tegen de klok om voor de openingsbel in het Verre Oosten, na middernacht Nederlandse tijd, enig vertrouwen in de financiële markten terug te brengen.

Telefonisch overleg

Naar verluidt bespreken de ministers van Financiën van zowel de zeven en twintig grote geïndustrialiseerde landen, de G7 en G20, zondagavond telefonisch over de onrust op de financiële markten.

Duitsland en Frankrijk herhaalden hun steun voor de eerder bekendgemaakte bezuinigingsplannen in Italië, Spanje en Griekenland en voor het implementeren van de plannen uit de eurotop van juli, uiterlijk eind september.

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) voerde topoverleg. De instelling gaat zijn programma om staatsleningen op te kopen actief inzetten. Daarmee gaat de ECB staatsleningen opkopen van Italië en Spanje, 2 landen die financieel zwaar onder druk staan.

Onheil

Marktkenners benadrukken dat er stevige actie moet worden ondernomen om onheil op de beurzen in achtereenvolgens Azië, Europa en de VS af te wenden. In Nederland stelde de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) dat de verlaging van de kredietwaardigheid van Amerika, van AAA naar AA-plus, op geen slechter moment kon komen.

''Deze nieuwe tegenvaller zal psychologisch zijn uitwerking niet missen'', zo meldde de VEB.

In de Verenigde Staten gaven prominente parlementariërs van de regerende Democraten en van de Republikeinen elkaar zondag de schuld van de ontwikkelingen.