AMSTERDAM - Een tegenvallend rapport over de werkgelegenheid in de Verenigde Staten heeft vrijdagmiddag de stemming op de Europese beursvloeren grondig verziekt. De fragiele winsten uit de ochtendhandel verdwenen als sneeuw voor de zon. De hoofdgraadmeter in Amsterdam, de AEX, dook zelfs korte tijd onder de grens van 500 punten.

De Amsterdamse hoofdindex AEX ging de dag uit met een verlies van 8,07 punten (1,6 procent) op 500,60 punten. De MidKap-index van middelgrote fondsen daalde 9,55 punten ofwel 1,5 procent tot 640,50 punten. De graadmeters in Frankfurt Parijs en Londen daalden achtereenvolgens met 1,3, 1,9 en 2 procent.

Eerder op de dag bleek dat Amerikaanse bedrijven vorige maand 18.000 mensen in dienst hebben genomen. Dat zijn er veel minder dan verwacht. Verder bleek dat de werkloosheid in de VS is gestegen naar 5 procent. Ook dat cijfer was een tegenvaller. De afgelopen twee jaar is de werkloosheid in de VS niet zo hoog geweest.

Recessie

Gevreesd wordt dat de Amerikaanse economie nu op een recessie afstevent. Vrijdag bleek ook dat de groei van de dienstensector, die goed is voor 80 procent van de economische activiteit in de VS, in december is afgevlakt, al viel het cijfer licht mee. Eerder deze week bleek de industriesector onverwacht te zijn gekrompen.

De handelaar in kantoorartikelen Corporate Express was de grootste verliezer in de AEX. Het aandeel kelderde liefst 9,7 procent. Corporate Express heeft grote belangen op de Amerikaanse markt, maar die lijkt getuige de reeks tegenvallende macrocijfers uit de VS erg kwetsbaar.

KPN

Telecomconcern KPN was een van de weinige AEX-fondsen die het hoofd boven water wisten te houden. Het aandeel steeg op de beurs in Amsterdam 2,7 procent. Volgens handelaren kwam dat door speculaties over mogelijke belangstelling van het Spaanse Telefónica om KPN over te nemen. KPN ontkende evenwel in gesprek te zijn met Telefónica. Het Spaanse bedrijf gaf geen commentaar.

Door de toegenomen zorgen over de Amerikaanse economie zakte de olieprijs weg. Lagere economische groei leidt tot een lagere vraag naar grondstoffen. De oliefondsen, die aanvankelijk het hoofd fier boven water hielden, verloren terrein. Shell daalde 1,5 procent, BP 1,2 procent en het Franse Total 0,8 procent. De toeleverancier SBM Offshore zakte 0,6 procent, na lange tijd tot de sterkste stijgers onder de AEX-fondsen te hebben behoord.

MidKap

In de MidKap bungelde automatiseerder Ordina onderin met een verlies van 4,6 procent. Dat kwam door een afwaardering door ING. Van der Moolen leverde 4,1 procent in. Het effectenhuis is zeer actief op de Amerikaanse effectenbeurzen. Hekkensluiter was ASMI, dat 5,3 procent verloor.

Het biotechnologiebedrijf Crucell was opnieuw de sterkste stijger in de index voor middelgrote fondsen. Het bedrijf werd 3,2 procent meer waard. Donderdag schoot het aandeel al 12,4 procent omhoog na de bekendmaking van een overeenkomst met het Franse Sanofi-Aventis over de gezamenlijke ontwikkeling van een hondsdolheidvaccin.

Automarkt

Elders in Europa stond de autosector onder druk na een rapport waaruit bleek dat de Amerikaanse automarkt vorig jaar is gekrompen. In Frankfurt verloor Daimler 6 procent. Volkswagen en BMW gingen ook omlaag, maar minder sterk. Toeleverancier Continental stond bijna 8 procent in de min. In Parijs leverde Renault 7,6 procent in, Fiat verloor in Milaan 7 procent.

Op de valutamarkt won de euro in de middaghandel terrein op de dollar na het negatieve banenrapport uit de VS. De Europese eenheidsmunt noteerde een koers van 1,4781 dollar. De euro was donderdag bij het slot van de Europese beurzen nog 1,4738 waard.