Woensdag 5 oktober 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
In februari van dit jaar veroorzaakte een spookrijder op de A28 tussen Wezep en 't Harde een botsing met meerdere auto's.

Dit valt er te doen tegen spookrijden

Fatale ongevallen veroorzaakt door spookrijders waren de afgelopen maanden weer regelmatig in het nieuws. Hoe is het mogelijk dat automobilisten - met gevaar voor eigen leven én dat van anderen - in de verkeerde rijrichting belanden? En vooral: wat kan ertegen gedaan worden?
Door Igor Stuifzand

Hij haalde onlangs zo'n beetje alle nieuwsmedia van Nederland: een video van een witte Toyota Aygo, die tientallen kilometers lang in volle vaart tegen het verkeer in over de A58 rijdt.

Het is het zoveelste voorbeeld van een automobilist die op de verkeerde weghelft was beland en stug doorreed. Zelfs toen de politie hem met meerdere auto's op de andere rijbaan probeerde te waarschuwen. Uiteindelijk kon de bestuurder bijtijds van de weg worden geplukt en veroorzaakte hij geen aanrijding.

Maar regelmatig loopt het slechter af. In juni kwamen bij een frontale aanrijding met een spookrijder op de A28 bij Hooghalen twee mensen om het leven en raakten vijf anderen zwaargewond.

En eind juli werd een Nederlands echtpaar op een motor met zijspan op een provinciale weg in Duitsland getorpedeerd door een 83-jarige automobilist met gezondheidsproblemen. De Nederlanders overleefden de klap niet

Bestuurders maken de verkeerde keuze door desoriëntatie

Wat gebeurt er eigenlijk in het hoofd van een automobilist voordat die gaat spookrijden? Twee belangrijke oorzaken zijn bekend, zegt verkeerspsycholoog Cees Wildervanck. "Spookrijden is doorgaans het gevolg van desoriëntatie: wanneer iemand door een onduidelijk verloop van de weg of wegbelijning onbewust de verkeerde keuzes maakt. Meestal gebeurt dit als het donker is en bij slecht zicht."


Als de verwarring er al is, zullen mensen die waarschuwingsborden zelfs totaal negeren.
Cees Wildervanck, verkeerspsycholoog

In zo'n geval is de spookrijder vaak per ongeluk tegen het verkeer in de afrit van de snelweg opgereden, in plaats van de oprit die er vlak naast ligt. Verkeersborden met de tekst "Ga terug" aan de kant van de afrit, die spookrijders tegenwoordig moeten waarschuwen, maken de verwarring soms alleen maar groter.

"Als de verwarring er al is, zullen mensen die waarschuwingsborden zelfs totaal negeren", zegt Wildervanck. "En op die manier onbewust op de verkeerde weghelft van de snelweg belanden."

Stoer gedrag speelt soms een rol

Een andere veelvoorkomende oorzaak van spookrijden is het missen van een afslag. Wanneer de bestuurder ontdekt dat hij de afrit is voorbijgereden, stopt hij op de vluchtstrook of keert hij zelfs over de rijstroken van de snelweg, om vervolgens tegen de rijrichting in terug naar de gemiste afrit te rijden. "Vaak zijn dit jongere bestuurders", weet Wildervanck. "Als er meerdere personen in de auto zitten, is het ook weleens een kwestie van stoer gedrag. Het wordt lang niet altijd geregistreerd, maar er is een vermoeden van invloed van alcohol en tegenwoordig ook van allerlei andere middelen die mensen minder alert maken."

Voor menig verkeersdeelnemer klinkt spookrijden als een nachtmerrie, maar tegelijkertijd staan veel bestuurders er niet bij stil dat er op de snelweg zomaar een spookrijder kan opdoemen. Als dit je overkomt, is er weinig om je te wapenen. De eerdergenoemde witte Toyota Aygo deed het zelfs met een snelheid van 130 kilometer per uur.

Zodra een spookrijder is gesignaleerd en dit via 112 is gemeld, gaat er via de radio, navigatiesystemen en verkeersapps zo snel mogelijk een waarschuwing uit. Wat je vervolgens als automobilist in die omgeving kunt doen, staat op de website van Rijkswaterstaat: "Ga zo snel mogelijk rechts rijden en haal andere verkeersdeelnemers niet meer in. Probeer de spookrijder te waarschuwen met lichtsignalen, als je deze tegenkomt."

Maatregelen op de wegen kunnen een oplossing zijn

Met enige regelmaat wordt er onderzoek gedaan naar maatregelen om spookrijden te voorkomen. Zo wordt onderzocht of het mogelijk is verkeersdeelnemers te helpen in hun keuzes en eventuele desoriëntatie te voorkomen. Een mogelijkheid is het vergroten van de afstand tussen de af- en oprit naar de snelweg met een brede bermrand. Op die manier wordt een duidelijker onderscheid tussen de twee verschillende wegvakken gecreëerd.

Verkeerspsycholoog Wildervanck oppert ook het aanbrengen van grote witte pijlen op het wegdek, die de rijrichting duidelijk weergeven. Ook Rijkswaterstaat noemt deze maatregel op zijn website. Bij kruisingen waar op- en afritten samenkomen, plaatst Rijkswaterstaat nu al bij voorkeur een rotonde.

Rotondes zijn een beproefd middel om verkeersdeelnemers duidelijkheid te verschaffen over de verkeerssituatie. Er is niet overal genoeg ruimte om zo'n rotonde aan te leggen, maar in dat geval kunnen weggebruikers met duidelijk zichtbare belijning op het wegdek toch nog worden gestuurd.

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen