Wie doorrijdt na een aanrijding waarbij geen gewonden vallen, heeft nog twaalf uur de tijd om zich achteraf te melden bij de politie. Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat onacceptabel en heeft de minister verzocht deze 'afkoelperiode' te schrappen of te verkorten. Dat zou verstandig zijn, vindt ook verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen.

Afgaand op berichten in de media zou je wellicht denken dat het schering en inslag is dat veroorzakers van een ongeval doorrijden. Navraag bij het Openbaar Ministerie (OM) lijkt een ander beeld te schetsen. Het aantal keren dat dit gebeurt schommelt al jaren rond de vierduizend keer per jaar. Niettemin is doorrijden na een ongeval volgens de wet een misdrijf. Daders kunnen een boete (minimaal 500 euro) of zelfs invordering van het rijbewijs of een celstraf riskeren.

Maar waarom rijden mensen eigenlijk door? Verkeerspsycholoog Tertoolen: "De dader kan iets te verbergen hebben, zoals dronkenschap, drugsgebruik of rijden in een gestolen auto. Maar het kan ook zijn dat de bestuurder als het ware bevriest, de grip op de situatie verliest en niet meer rationeel denkt. Je primaire reactie is dan wegvluchten van het gevaar. De wet geeft daarvoor de ruimte."

"Je bent strafbaar als je doorrijdt, maar dat vervalt als je je binnen twaalf uur meldt bij de politie. Ik vind dat zelf een erg lange periode waar bovendien misbruik van kan worden gemaakt. Kwalijke stoffen die je tijdens het ongeval in je bloed had, zijn dan allang verdwenen. Bovendien geeft je dat een soort legitimatie om door te rijden. Als mensen zien dat anderen er makkelijk mee wegkomen, ligt kopieergedrag op de loer."

“Het zou de norm moeten zijn dat je de plek van een ongeluk niet verlaat.”
Evert Jan Slootweg, Tweede Kamerlid voor het CDA

Tweede Kamer: Verkort de afkoelperiode

Een motie die CDA'er Evert Jan Slootweg indiende om de meldingsperiode te laten vervallen of terug te brengen naar hooguit drie uur, werd aangenomen door de Tweede Kamer. Minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming) ziet tot nu toe weinig heil in dit plan. In een reactie op de motie meldde hij dat per 1 januari 2020 de maximumstraf voor doorrijden na een geval al is verhoogd van drie maanden naar één jaar.

Weerwind: "Laat ik vooropstellen dat niet iedereen die doorrijdt na een ongeval, dit bewust of met kwade zin doet. Soms is een ongeval niet opgemerkt of ontstaat er paniek, met een vluchtreactie tot gevolg. Dat laatste keur ik ook niet goed, maar dat is wel menselijk."

"De twaalfuurstermijn zoals die is opgenomen in artikel 184 van de Wegenverkeerswet, is voor dit soort gevallen bedoeld. Het stimuleert mensen om zich alsnog te melden als het besef komt dat er een ongeluk is geweest. Dat is ook in het belang van de slachtoffers. Uitsluiting van vervolging voor doorrijden na een ongeval geldt expliciet niet voor die gevallen waarbij het slachtoffer in hulpeloze toestand wordt achtergelaten."

'Doordat er eerder gestraft wordt, gaat het ook minder lonen'

Maar Tweede Kamerlid Slootweg is van mening dat de wet hierin toch echt tekortschiet. "Het zou de norm moeten zijn dat je de plek van een ongeluk niet verlaat. Dat is nu niet zo. Een lange meldingsperiode biedt uitweg aan mensen die willen verbergen dat ze onder invloed van alcohol of andere verdovende middelen betrokken zijn bij een ongeluk."

"Ik vind het jammer dat de minister een andere afweging maakt, maar hij zal de aangenomen motie moeten uitvoeren. Ik verwacht nog voor het begin van het reces, uiterlijk 8 juli, een brief van de minister waarin hij uiteenzet hoe de motie uitgevoerd gaat worden."

Is de CDA'er niet bang dat de dader nu helemaal niet meer in beeld komt omdat hij geen andere mogelijkheid ziet om te verdoezelen wat de oorzaak van zijn gedrag is? "Doordat er eerder gestraft wordt bij doorrijden, gaat het ook minder lonen om door te rijden als je onder invloed bent."

Slachtoffer van doorrijden? Deze tips helpen bij het opsporen van de dader

Uiteraard is er bij het doorrijden ook een benadeelde partij. Jelle Smits van het Waarborgfonds Motorverkeer geeft tips wat moet je doen als de tegenpartij de benen neemt:

  • Maak foto's van de situatie na het ongeval en ga na of er beelden van een bewakingscamera zijn en vraag ze op.
  • Maak indien mogelijk foto's van het voertuig van de tegenpartij of noteer het kenteken.
  • Ga na of er getuigen zijn geweest en noteer hun gegevens. Het Waarborgfonds heeft op zijn website meer informatie over getuigenverklaringen staan en daar kunnen de getuigen ook hun verklaring invullen.
  • Kijk of er 'stille getuigen' zijn, zoals afgereden onderdelen of scherven. Zo ja, maak daar een foto van en verzamel deze als dat mogelijk is.
  • Vergeet niet om zo snel mogelijk contact met de politie op te nemen om aangifte te doen.
  • Tot slot: om met succes een claim bij het Waarborgfonds in te dienen, moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. Bekijk hiervoor de interactieve video van het Waarborgfonds.

Waar moet je allemaal op letten na een aanrijding? Je leest er alles over in dit artikel van AutoWeek.