Dat het levensgevaarlijk is om in het donker zonder licht te rijden, begrijpt iedereen. Toch zie je 's avonds en 's nachts regelmatig auto's op de weg die geen verlichting voeren. Lang niet altijd is de automobilist zich daarvan bewust.

Wie zonder verlichting of met onvolledige autoverlichting rijdt, neemt niet alleen risico's met de verkeersveiligheid. Het kan je ook zomaar een boete van 150 euro opleveren. De verkeersregels schrijven voor dat je in het donker verplicht bent het dimlicht aan te zetten. Overdag bij slecht zicht - bij regen of mist - is dit vreemd genoeg alleen een advies. Wanneer de koplampen en achterlichten van je auto branden, ben je immers altijd beter zichtbaar voor je medeweggebruikers.

Sinds 2011 zijn alle automodellen met een nieuwe typegoedkeuring verplicht voorzien van dagrijverlichting. Meestal zijn deze uitgevoerd als energiezuinige LED-strips in de koplampen of in de voorbumper van de auto. Dagrijverlichting bevordert de zichtbaarheid overdag, maar geeft onvoldoende licht in het donker. Het is alleen bedoeld om andere weggebruikers te laten zien dat je eraan komt en geeft de bestuurder onvoldoende zicht op de weg en het overige verkeer. De bestuurder van een auto blijft daarom verplicht om bij schemer of in het donker het dimlicht van de auto aan te zetten, of buiten de bebouwde kom grootlicht, als de situatie daarom vraagt en anderen er niet door verblind kunnen worden.

Dashboardverlichting schept verwarring

Ondanks deze duidelijke regelgeving zie je 's avonds of 's nachts nog regelmatig auto's met enkel de dagrijverlichting aan rijden. Nog gevaarlijker: bij een oudere auto met dagrijverlichting branden de achterlichten niet eens, alleen de koplampen, waardoor het voertuig slecht of zelfs helemaal niet zichtbaar is voor het overige verkeer.

Juist om deze reden geldt sinds 30 januari 2015 de verplichting dat bij nieuw verschenen automodellen de dagrijverlichting aan de voorzijde automatisch is gekoppeld aan de achterlichten. Of dat ook in jouw auto het geval is, kun je natuurlijk heel eenvoudig zelf controleren: zet het dagrijlicht aan en loop even naar de achterkant van de auto om te zien of de achterlichten ook branden.

Bij mist bestaat nog een ander risico

De vraag is hoe bestuurders überhaupt kunnen vergeten om in het donker hun dimlicht te voeren. Misschien zijn ze in verwarring door de dashboardverlichting, die bij de meeste jongere auto's altijd aan staat. En ja, je ziet bij dagrijlicht wel een beetje licht uit de koplampen komen en op de weg schijnen. In combinatie met de best goede straat- en wegverlichting in Nederland gaan daardoor misschien bij sommige bestuurders de alarmbellen niet rinkelen.

Bij mist of andere gevaarlijke omstandigheden overdag, waarbij het nog niet pikkedonker is, bestaat nog een ander risico. De bestuurder denkt dat zijn auto de verlichting automatisch voor hem regelt. In principe is dat ook zo. Vaak beschikken moderne auto's over een lichtsensor bij de voorruit, die bij onvoldoende daglicht automatisch het dimlicht van de auto inschakelt. Maar die sensor komt dus niet in actie als het ogenschijnlijk overdag is, zoals bij dichte mist.

Veilig Verkeer Nederland waarschuwt daarom: "Zet zelf het dimlicht aan in het donker of bij schemer, regen of mist. Doe dit bij voorkeur handmatig: een sensor herkent de omstandigheden niet altijd (direct)."

Politie bekeurt onherroepelijk

Wanneer je in het donker door de politie staande wordt gehouden omdat je geen dimlicht voert, dan levert je dat onherroepelijk een bekeuring op. De hoogte van de boete is afhankelijk van de locatie waar dat gebeurt: binnen de bebouwde kom of daarbuiten. De bekeuring bedraagt respectievelijk 100 of 150 euro.

Wie heeft schuld bij een aanrijding?

Doordat een auto zonder verlichting slecht (of niet) zichtbaar is voor andere weggebruikers, is het risico op een ongeval groot. Maar wie is aansprakelijk bij een aanrijding met een automobilist die geen licht voert? Dan is diegene niet bij voorbaat schuldig. Elke verkeerssituatie is immers anders, er kunnen ook andere factoren een rol hebben gespeeld, en de (on)zichtbaarheid van de tegenpartij moet ook duidelijk worden vastgesteld, bijvoorbeeld met verklaringen van getuigen.

Over de geschiedenis van autoverlichting lees je in dit verhaal van AutoWeek.