In Nederland kun je twee waterstofauto's kopen, een bij Hyundai en een bij Toyota. Dat zijn tevens de fabrikanten die het actiefst zijn in de ontwikkeling van waterstoftechnologie. Wat er bij Toyota nog meer in het vat zit, onthulde het merk vorige week in Brussel.

Zo wordt er gewerkt aan een brandstofmotor die op waterstof draait en is de tweede generatie van Toyota's zogeheten brandstofcel gereed. NU.nl was bij de presentatie aanwezig en sprak er met betrokkenen.

Toyota wil dat auto's zonder uitstoot, zoals de Mirai waterstofauto met de brandstofcel en de aanstaande elektrische modellen van het merk, in 2030 goed zijn voor de helft van alle verkopen in Europa.

Dat betekent niet dat de traditionele verbrandingsmotor bij het grofvuil gaat. Daar zien de Japanners nog altijd brood in, al was het alleen maar omdat het een belangrijk onderdeel is van de voor Toyota zo belangrijke hybride aandrijflijn. In Brussel presenteerde het merk de vijfde generatie van deze aandrijflijn, die komend jaar het debuut maakt in nieuwe Corolla Cross. Het merk belooft betere prestaties, een lager verbruik en minder gewicht.

Toyota blijft ook vasthouden aan de verbrandingsmotor omdat het inmiddels experimenteert met waterstof als brandstof. Dat doet het merk al sinds 2017, maar inmiddels wordt er ook daadwerkelijk op waterstof gereden.

In Brussel trok Toyota het doek van de GR Yaris op waterstof, om te onderstrepen dat het menens is. Dochteronderneming Lexus liet er een buggy met waterstofmotor zien, de ROV Concept. Intussen is in Japan een Corolla Sport op waterstof actief in de racerij. Ondanks dat er verbranding plaatsvindt in de motor, is de uitstoot volgens Toyota verwaarloosbaar.

De verbeterde hybride aandrijflijn komt allereerst verpakt in deze nieuwe Corolla Cross.

De verbeterde hybride aandrijflijn komt allereerst verpakt in deze nieuwe Corolla Cross.
De verbeterde hybride aandrijflijn komt allereerst verpakt in deze nieuwe Corolla Cross.
Foto: Toyota

Waterstofmotoren nog in experimentele fase

Ferry Franz, bij Toyota Motor Europe verantwoordelijk voor alles rondom waterstof, zegt in gesprek met NU.nl dat dergelijke waterstofmotoren nog niet direct ingezet kunnen worden in auto's voor de consument. Daarvoor is het nog te vroeg.

"We moeten eerst zien of de technologie levensvatbaar is, onder meer vanuit kostenoogpunt. Daarnaast moet het betrouwbaar zijn. In die zin zijn activiteiten in de racerij bemoedigend. Onze Corolla Sport met waterstofmotor heeft onder meer een 24 uurs-race uitgereden. Een hardere leerschool is er niet."

Akio Toyoda, de hoogste directeur bij Toyota, hintte in een statement over de GR Yaris op waterstof dat er ergens in de komende tien jaar mogelijk een moment komt waarop de techniek een weg naar productiemodellen kan vinden.

Volgens Franz moet de waterstofmotor er ook aan bijdragen dat er stappen worden gezet met het uitrollen van de benodigde infrastructuur, zoals tankstations. "Hoe meer waterstofauto's er zijn, of dat nu exemplaren met een brandstofcel zijn of modellen met een waterstofmotor, des te interessanter het wordt voor leveranciers van waterstof."

De GR Yaris op waterstof was in Brussel te zien en te horen.

De GR Yaris op waterstof was in Brussel te zien en te horen.
De GR Yaris op waterstof was in Brussel te zien en te horen.
Foto: Toyota

Toyota als technologieleverancier

Voorlopig zijn de waterstofauto's bij Toyota dus nog voorzien van een zogenoemde brandstofcel. In zo'n brandstofcel wordt de chemische energie van waterstof en zuurstof omgezet in elektriciteit waarmee elektromotoren worden aangedreven.

Die techniek zit niet alleen verwerkt in de Mirai-personenwagen, maar Toyota biedt het ook aan als pakket voor toepassing in onder meer vrachtwagens, bussen, boten en als vorm van energievoorziening in steden.

Om de brandstofcel zo breed toepasbaar als mogelijk te maken, is de zogenoemde stack van de tweede generatie er als kubus en als rechthoekig pakket. Zo'n pakket bestaat uit zaken als een brandstofcel, waterpomp, waterstofpomp, compressor en intercooler.

"We zijn in deze niet alleen autofabrikant, maar ook technologieleverancier. We willen er op die manier voor zorgen dat we een groot deel van het waterstofecosysteem afdekken", aldus Franz. De nieuwe generatie zal met ingang van januari worden geassembleerd in België.

Door de stacks in verschillende formaten aan te bieden, zijn ze geschikt voor meerdere toepassingen.

Door de stacks in verschillende formaten aan te bieden, zijn ze geschikt voor meerdere toepassingen.
Door de stacks in verschillende formaten aan te bieden, zijn ze geschikt voor meerdere toepassingen.
Foto: Toyota

Brandstofcellen als bouwstenen

Volgens Franz zijn de nieuwe stacks bijna letterlijk en figuurlijk bouwstenen voor wat Toyota de Europese waterstofeconomie noemt. In die zin wijkt de toekomstvisie van de Japanners weinig af van die van Hyundai, dat eerder dit jaar in de toekomstvisie sprak over de waterstofsamenleving.

Een nauwere samenwerking zou dan voor de hand liggen. Franz wijst erop dat dit al het geval is, doordat beide fabrikanten vertegenwoordigd zijn in het wereldwijde Hydrogen Council. Dit samenwerkingsverband tussen energiereuzen, autofabrikanten en techbedrijven moet de toepassing van waterstoftechnologie bevorderen. De koepelorganisatie Hydrogen Mobility Europe vervult een vergelijkbare rol, net als het Clean Energy Partnership.

Via die wegen moet de visie van Toyota tot stand komen, legt Franz uit. "Onze rol is mensen samenbrengen, kijken waar de overeenkomsten liggen en welke samenwerking er mogelijk is. Het is bijvoorbeeld niet aan ons als fabrikant om infrastructuur aan te leggen of tankstations te bouwen."

Via dergelijke organisaties willen merken als Toyota tevens ervoor zorgen - al dan niet op lokaal niveau - dat de geproduceerde waterstof ook echt duurzaam is. Dat wordt ook wel groene waterstof genoemd en het betekent dat het met duurzame energie wordt gewonnen, zoals zonne- of windenergie. Uit aardgas of kolen gewonnen waterstof is grijs. Als de CO2 die vrijkomt wordt afgevangen en opgeslagen, is het blauw.