Terwijl in andere Europese landen de elektrische step al lang en breed geaccepteerd is, mag je met de meeste varianten hier niet de openbare weg op. En toch duikt de illegale e-step regelmatig op in het straatbeeld. Waarom heerst er nog steeds zoveel onduidelijkheid rond de elektrische step?

In Nederlandse winkels zijn nog altijd zowel legale als illegale e-steps te koop. Voor de verkoper is het lastig uit te leggen: waarom mag de consument in zijn vakantieland wel, maar in Nederland niet de straat op?

"De meeste e-steps zijn in Nederland nog steeds niet toegestaan, maar in veel gemeenten is sprake van een gedoogbeleid", constateert Ivo Brandsma, oprichter van Welectric, een bedrijf dat allerlei elektrische vervoersmiddelen verkoopt en verhuurt. "Je komt pas in de problemen als je bij een ongeval betrokken raakt, omdat dan blijkt dat je met een illegaal gemotoriseerd voertuig op de openbare weg rijdt, zonder verzekering."

Hoe zit het precies met de wetgeving rond elektrische steps?

Op Europees niveau is de elektrische step toegestaan. Maar na Europese goedkeuring mogen lidstaten op nationaal niveau hun eigen beleid vormen. In Nederland is het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verantwoordelijk voor de wetgeving. Hier worden de stepjes beoordeeld op basis van het beleid rond 'bijzondere bromfietsen'. Er wordt onder meer gekeken naar de techniek en verkeersveiligheid. De minister van Infrastructuur en Waterstaat beslist uiteindelijk of een nieuwe, bijzondere bromfiets wordt toegelaten tot de openbare weg.

Waarom wijkt het Nederlandse beleid af van andere Europese landen?

Nederland zou kunnen aansluiten bij de reeds ontwikkelde regels en eisen in Duitsland, Frankrijk en andere Europese landen. Maar sinds het tragische ongeluk met de Stint (een van de goedgekeurde bijzondere bromfietsen) in 2018, zijn er veel vragen gerezen over de veiligheid van dergelijke voertuigen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft de toelatingseisen voor bijzondere bromfietsen aangescherpt en is uiterst voorzichtig met nieuwe beslissingen.

Maar hoe kan het dan dat sommige e-steps wél zijn toegestaan?

Er zijn e-steps die niet via de procedure van bijzondere bromfiets worden toegelaten. De Nederlandse wetgever maakt namelijk onderscheid tussen steps met trapondersteuning en steps met een gashendel. De e-step met trapondersteuning mag de openbare weg op, want die valt in de categorie 'fiets'. De e-step met gashendel mag dat alleen na goedkeuring via het bijzondere bromfietsenproces. In dit overzicht staan alle e-steps die in Nederland op de openbare weg zijn toegestaan.

Wat is een e-step met trapondersteuning?

Met zo'n e-step moet je nog steeds de stepbeweging maken, maar de voortstuwing wordt met een elektrische hulpmotor versterkt. Je moet wel ongeveer elke vijf seconden een 'kick' geven, want zonder stepbeweging versnelt deze variant niet. Net als de e-bike wordt een e-step met trapondersteuning niet gezien als een gemotoriseerd voertuig. Voor de gebruikers van een dergelijke e-step gelden dezelfde verkeersregels als voor fietsers.

En wat is dan die e-step met gashendel?

Als je op een e-step met gashendel staat, hoef je niet af te zetten om vooruit te komen. Het stepje accelereert door aan een gashendel te draaien. Dergelijke e-steps moeten een keuring ondergaan voordat ze de weg op mogen. De Nederlandse eisen voor bijzondere bromfietsen gaan echter veel verder dan die in andere Europese landen. Een verzekeringsplaatje en goed werkende verlichting en remmen zijn slechts een paar voorbeelden daarvan.

Hoe kan het dat je de 'illegale' e-step toch in het Nederlandse verkeer tegenkomt?

De e-step met gashendel is volop verkrijgbaar in Nederland. Ook Brandsma heeft ze in de winkel staan. "Bij verkoop geven wij het ernstige advies mee om deze e-steps alleen binnenshuis of op afgesloten terreinen, zoals bedrijfsterreinen of campings te gebruiken. Ook in de webshop staat vermeld dat de e-step met gashendel officieel niet op de openbare weg mag."

Toch zijn Brandsma's klanten bereid om het risico te nemen. Vaak hebben ze al eerder op zo'n elektrische step rondgereden in Frankrijk of Portugal. "Dan zeggen ze: 'En dan moet je hier een e-step kopen waarmee je zelf nog moet afzetten? Daar koop ik hem niet voor.'" Ook in Nederland gebruiken veel mensen de e-step met gashendel op de openbare weg. Officieel mag dat niet, maar het aantal aanhoudingen lijkt mee te vallen, volgens Brandsma. "Ik heb tot nog toe van één geval gehoord, en toen bleef het bij een waarschuwing. Het risico van een boete is echter minder spannend dan de problemen die je op je hals haalt bij een ongeluk. Ik pleit er dan ook voor om zo snel mogelijk tot een legalisering van deze voertuigen te komen."

Is er nog hoop voor legalisering van alle e-steps in Nederland?

De Europese Commissie erkent dat er verschillen zijn als het gaat om toelating van licht elektrische voertuigen en onderzoekt de mogelijkheden van harmonisatie binnen de EU. Vanuit Nederland was er al een initiatief om lichte elektrische voertuigen (LEV's) zoals de e-step toe te voegen aan de verordening 168/2013: de goedkeuring van en markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en vierwielers. Maar andere Europese lidstaten stemden daar toen niet mee in. Onlangs is er een nieuw voorstel aangekondigd, dat wellicht meer kans van slagen heeft.