Het elektrische merk Polestar heeft vorige week plannen aangekondigd om in 2030 een volledig klimaatneutrale auto te bouwen. Dat wil het autobedrijf niet doen door bossen te planten of enkel zonnepanelen te installeren. Maar hoe dan wel?

Het is geen onbekend fenomeen: een automaker produceert auto's en meet zich vervolgens een groen imago aan door bomen te planten ter compensatie van de uitstoot die bij dat productieproces vrijkomt. Of erger nog, ze kopen de uitstoot af door bij fabrikanten als Tesla aan te kloppen voor zogeheten emissierechten.

Gelukkig komt er ook een andere beweging op gang, een die naar de hele productie- en ontwikkelingsketen en levenscyclus kijkt, van grondstofwinning naar gebruik en recycling van het eindproduct. Onder meer BMW en Volvo zetten stappen op dat vlak en eerder deze maand kondigde Ford vergelijkbare plannen aan.

Met het project Polestar 0 zit het zustermerk van Volvo op dezelfde route, al willen ze daarbij wellicht meer nog dan de concurrentie dat de traditionele aanpak op de schop gaat.

Duurzaamheidsverklaring bij je nieuwe auto

Dat begint straks met een zogeheten productduurzaamheidsverklaring die je als consument bij aanschaf van je elektrische Polestar krijgt. Zo kun je niet alleen zien wat de CO2-voetafdruk van de auto is, maar ook hoe de risicomaterialen getraceerd zijn.

Daarbij werkt het net als Volvo met blockchaintechnologie om bijvoorbeeld de aanvoer van grondstoffen, kobalt voor elektrische auto's in het bijzonder, transparanter te maken.

Zo hoopt het merk voortaan te kunnen controleren waar het kobalt precies vandaan komt en of de betrokken partijen zich houden aan de aanvoerrichtlijnen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voor grondstoffen uit risicogebieden, waaronder de Democratische Republiek Congo.

Meer informatie in een oogopslag

De verklaring vloeit voort uit vorig jaar aangekondigde plannen van Polestar om zich te gaan inzetten voor meer openheid over milieu-impact van elektrische auto's.

"Klanten krijgen vaak zomaar een getal voorgeschoteld, maar geen informatie over de methodiek. Zo kunnen consumenten de CO2-voetafdruk van hun voertuig onmogelijk vergelijken met die van andere modellen, omdat lang niet altijd duidelijk is hoe deze berekening tot stand is gekomen", zei Fredrika Klarén, hoofd duurzaamheid bij Polestar, destijds tegen NU.nl.

Nu is het tijd voor de volgende stap, zegt ze in een vervolginterview. Consumenten moeten dadelijk ook in een oogopslag kunnen zien hoeveel procent hergebruikte materialen er in de auto verwerkt zijn, om maar een voorbeeld te noemen.

Polestar en hoofd duurzaamheid Fredrika Klarén deden eerder een oproep tot meer openheid.

Polestar en hoofd duurzaamheid Fredrika Klarén deden eerder een oproep tot meer openheid.
Polestar en hoofd duurzaamheid Fredrika Klarén deden eerder een oproep tot meer openheid.
Foto: Polestar

Nu moeten er stappen gezet worden

Niet alle plannen van Polestar zijn vastomlijnd. Een volledig klimaatneutrale auto is vooralsnog een streven, benadrukt Klarén. "Wat we wel weten is dat dit het decennium is waarin we als bedrijven op een manier te werk moeten gaan die actief bijdraagt aan het terugdringen van onze CO2-uitstoot. Daarbij gaan we een uitdaging niet uit de weg, dus waarom niet op 2030 mikken?"

Polestar mikt daarbij zoals gezegd op het elimineren van uitstoot in plaats van compenseren. Niet alleen in eigen huis, maar langs de gehele aanvoerketen.

Dat betekent dat het merk ernaar streeft dat de mijnbouwbedrijven met wie het werkt, klimaatneutraal aan de slag gaan. Dat de staal- en aluminiumproducenten zo te werk gaan, net als de toeleveranciers van voertuigelektronica, kunststoffen, banden en textiel. Geen gemakkelijke opgave, erkent Klarén.

In de toekomst moeten er nog meer duurzame materialen worden toegepast, ook vanbinnen.

In de toekomst moeten er nog meer duurzame materialen worden toegepast, ook vanbinnen.
In de toekomst moeten er nog meer duurzame materialen worden toegepast, ook vanbinnen.
Foto: Polestar

'Fossielvrij' staal geen toekomstmuziek

Toch is Klarén hoopvol gestemd. "We zien dat aluminiumproducenten steeds vaker CO2 afvangen en opslaan. Daarnaast werken mijnbouwbedrijven in Zweden al met materieel als elektrische graafmachines. Ten slotte is er nog veel ruimte om bijvoorbeeld de vrachtwagens voor het transport te elektrificeren of meer gebruik te maken van het spoor", zo laat het hoofd duurzaamheid optekenen.

Vorige week werd tevens bekend dat de Zweedse staalproducent SSAB 'fossielvrij' staal kan produceren, door de hoogovens te laten draaien op waterstof als brandstof, opgewekt door groene energie.

Vraagtekens zijn er nog volop. Zo produceert Polestar zijn auto's in China, die vervolgens per schip worden vervoerd. De scheepvaart is een gekende vervuiler. Het antwoord op hoe hier de emissies geëlimineerd moeten worden, bleef uit.

Ruggensteun als het moet

Onderaan de streep realiseert Polestar zich dat het afhankelijk is van andere partijen in zijn streven naar een klimaatneutrale auto. Maar als ze zelf niet de eerst stap zetten, zo redeneert Klarén, wie dan wel? Nu kunnen ze toeleveranciers een bepaalde richting wijzen.

"We zitten liever op de bestuurdersstoel. We kijken nu heel erg naar de routekaart die onze toeleveranciers hebben en of die aansluit bij ons duurzaamheidsstreven. We leggen daarbij niet alleen eisen op tafel, maar investeren ook waar nodig. Met alleen persberichten ga je je doelen niet bereiken", zegt Klarén.

Dat Polestar in feite nog een start-up is, is wat Klarén betreft geen nadeel. "Als start-up kom je met een frisse blik en dat geeft ons een helder beeld van de middelen om onze doelen te realiseren. En als het moet, hebben we de steun van Volvo en ons gezamenlijke moederbedrijf Geely. We kunnen onze spierballen tonen waar nodig."