Het roemruchte merk Lancia is al vijf jaar lang niet meer leverbaar buiten Italië. In het thuisland verkoopt het merk bovendien slechts één model: de Ypsilon, een op de Fiat 500 gebaseerde stadsauto die al sinds 2011 in min of meer ongewijzigde vorm op de markt is. Toch verkocht Lancia het afgelopen half jaar meer auto's dan zustermerk Alfa Romeo in heel Europa. Heeft moederbedrijf Fiat Chrysler destijds verkeerd gegokt?

Vooral de laatste tien jaar moeten een martelgang geweest zijn voor Lancia-fans. De overgebleven 'echte' Lancia's, zoals de Delta en Ypsilon, waren afgeleid van Fiat-modellen, terwijl het overige aanbod uit opgewarmde kliekjes van het Amerikaanse Chrysler bestond.

In 2008 eiste de financiële crisis in de Verenigde Staten haar eerste slachtoffers: Ford, General Motors (GM) en Chrysler, tevens moederbedrijf van Dodge, Jeep en RAM. Eerder in 2009 had Fiat al een belang in Chrysler genomen, aangezien die stap het merk de kans bood terug te keren naar de Amerikaanse markt. In juni van dat jaar was de overname een feit.

In de jaren erna breidde Fiat zijn belang in Chrysler stapsgewijs uit, om in 2014 voor 100 procent eigenaar van de fabrikant te worden. Hiermee was Fiat Chrysler Automobiles (FCA) geboren, het moederbedrijf van de merken Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Dodge, Fiat, Fiat Professional, Jeep, Lancia, Maserati en RAM.

Het aanbod was op het einde weinig samenhangend (Foto: Lancia)

Gedwongen huwelijk tegen het zere been

Het eerste gedwongen huwelijk tussen Lancia en Chrysler was het besluit om de Lancia Delta als Chrysler Delta in het Verenigd Koninkrijk te verkopen. Kort daarna besloot toenmalig topman Sergio Marchionne in Europa met Chrysler te stoppen. Lancia kreeg de weinig dankbare taak om de Chrysler Voyager, 200 Convertible en 300 onder de eigen merknaam te verkopen.

Hiermee waren de Lancia Voyager, Lancia Flavia en Lancia Thema geboren. Met name het gebruik van die laatste twee modelnamen was tegen het zere been, aangezien het roemruchte modellen uit het verleden van Lancia waren.

In 2017 werd het merk als het ware uit zijn lijden verlost met het besluit om alleen nog maar op de Italiaanse thuismarkt te leveren. Daar moest het zich zien te redden met de Ypsilon. Tot ieders verbazing lukt dat tot op heden erg goed.

De Lancia Voyager, een weinig gelukkige keuze. (Foto: Lancia)

Wrange constatering

Dat ene model in dat ene land verkocht in de eerste helft van dit jaar zoals gezegd beter dan alle modellen van zustermerk Alfa Romeo in heel Europa samen. Er gingen tot en met juni 34.676 exemplaren van de Ypsilon op kenteken, tegenover 27.702 modellen van Alfa Romeo.

Dat moet voor de FCA-top een wrange constatering zijn, aangezien er de afgelopen jaren vol is ingezet op de wederopstanding van Alfa Romeo, met twee gloednieuwe modellen als resultaat: de Giulia en de Stelvio. Men ging zelfs zo ver dat het Formule 1-team Sauber werd omgedoopt tot Alfa Romeo Racing. Heeft FCA op het verkeerde paard gewed?

"Dat zou te makkelijk zijn", zegt Wim Oude Weerink, autojournalist en auteur van het boek La Lancia. Hij stelt dat Lancia door beleidsbepalers al veel eerder op achterstand van Alfa Romeo is gezet.

Alfa is prominent in beeld dankzij de Formule 1. (Foto: Formula1.com)

'Niet de juiste inhoud aan reputatie kunnen geven'

Alfa Romeo verkocht in Italië nooit meer dan Lancia. Toch kreeg het merk, dat binnen Fiat organisatorisch was samengevoegd met Lancia, volgens Oude Weerink de voorkeur van de beleidsbepalers. Dat was overigens voor de komst van Marchionne al het geval.

"Lancia heeft jarenlang niet de juiste inhoud aan zijn reputatie kunnen geven, zeker op de exportmarkten. Zo vierde het merk in de jaren tachtig en negentig grote successen in de rallysport, maar tegelijkertijd was Lancia gepositioneerd als luxe premiummerk", aldus Oude Weerink.

"Lancia moest lang voor de komst van Marchionne al roeien met de riemen die het had. Er was niemand binnen de organisatie met een echt Lancia-hart. Zo moest het merk gebruikmaken van verouderde platforms van Fiat, waarover binnen Lancia al veel langer frustratie bestond. Het laatste binnenshuis ontwikkelde en succesvolle product was de Thema uit 1984. Later waren de kleine Ypsilon - drie modelgeneraties lang - en de mini-MPV Musa consequente bestsellers".

Toch denkt Oude Weerink dat het einde van Lancia nu echt in zicht is. "De reputatie van het merk en de kwaliteit van het dealernetwerk houden Lancia op de been in Italië, maar er is geen enkele indicatie dat er een opvolger van de Ypsilon in aantocht is. De nieuwe aanstaande regelgeving omtrent uitstoot zou een aanleiding kunnen zijn om de stekker eruit te trekken."

De Lancia Thema uit 1984 was de laatste 'echte' Lancia.

Dalende lijn bij Alfa weer ingezet

Toegegeven: Lancia deed het niet goed in Europa. Tien jaar geleden verkocht het merk bijna 122.000 exemplaren. Alfa Romeo presteerde echter nog minder met 110.000 voertuigen dat jaar. Daarna werd Lancia inderdaad ingehaald, maar nimmer pakte Alfa Romeo de overtuigende voorsprong die je zou verwachten van een merk dat in heel Europa te koop is.

Toch werd Alfa uitverkoren om als premiummerk opnieuw de wereldmarkt op te gaan. Die gok leek aanvankelijk goed uit te pakken. In 2017 werden in de Verenigde Staten 12.031 nieuwe Alfa's geregistreerd. Vorig jaar waren dat er zelfs al 23.800. De dalende lijn lijkt alweer ingezet, want gemeten over de eerste zes maanden van dit jaar staat de teller op 9.047 exemplaren.

Het succes van de Ypsilon kan ook niet los van het feit dat de Fiat Punto en Alfa Romeo Mito niet langer in productie zijn gezien worden. Iedereen die een kleine hippe Italiaanse auto wil, is dus aangewezen op de Fiat 500 en Lancia Ypsilon. Bovendien lanceert het merk elk jaar een speciale serie; voor dit jaar is dat de Black and Noire-serie.

Daarnaast wordt de Lancia tegenwoordig met flinke kortingen aangeboden, wat eveneens veel kopers over de streep trekt. Tot slot is de Ypsilon in de basis al vrij voordelig: het model staat voor 13.800 euro in de Italiaanse prijslijst. Daarmee is de Lancia 700 euro goedkoper dan een Fiat 500.

Alfa mocht lang geleden al voorsorteren op Lancia. (Foto: AutoWeek)