Als het om waterstof gaat, verzandt menig discussie al snel in een kip-en-eiverhaal: er zijn geen pompstations omdat er geen auto's zijn, en waarom zou je überhaupt voor een waterstofauto kiezen als je nergens kunt tanken. Maar is dat eigenlijk wel zo? We nemen de proef op de som.

Er zijn in Nederland inmiddels twee waterstofauto's te koop: De Hyundai Nexo en de Toyota Mirai. Om die auto's te kunnen tanken, zijn er in Nederland op het moment waterstoftankstations in Helmond, Rhoon en Hoogezand, en zijn er twee in aanbouw (in Arnhem en Den Haag).

Nederland is ondanks zijn voortrekkersrol op het gebeid van elektrisch rijden dan ook geen gidsland als het op waterstof aankomt. In Duitsland zijn ze beduidend verder.

Onder het H2 Mobility-label hebben Air Liquide, Daimler, Linde, OMV, Shell en Total de handen ineengeslagen voor een strak georkestreerde uitrol van een volwassen netwerk van waterstofstations. Inmiddels zijn er zeventig waterstoftankstations operationeel en voor het einde van het jaar moeten dat er honderd zijn.

Tankpas eenvoudig aan te vragen

Een blik op de website van H2 Mobility leert dat er een hele reeks waterstofstations in het Ruhrgebied staat. Om een idee te krijgen of het ook echt werkt, gaan we op pad met een Hyundai Nexo. De bestemming is de waterstofpomp in Herten, waar je overigens (net als bij de andere H2 Mobility-pompen) alleen met een speciale tankpas terechtkunt. Die pas is via de H2 Mobility-website gemakkelijk aan te vragen en valt al na een paar dagen op je deurmat.

Vanaf de redactie in Hoofddorp is het 222 kilometer naar Herten; geen probleem voor de Nexo. Hyundai geeft een actieradius op van 665 kilometer. Aftanken in Hoofddorp zit er niet in, waardoor de auto met iets meer dan een half volle tank vertrekt, genoeg waterstof voor 342 kilometer (volgens de boordcomputer).

Er staat een hele reeks stations van H2 Mobility in het Ruhrgebied. (Foto: AutoWeek)

Keuze aan stations te over

Het tanken in Herten gaat eenvoudig, net als bij een gewoon onbemand tankstation. De pas wordt geaccepteerd en de pincode herkend.

Voor 9,50 euro per kilo wordt de Nexo gevuld. Althans: voor 86 procent, daarna slaat de pomp automatisch af. Meer wil er niet in. Er is voor 38 euro precies 4 kilo getankt. Volgens de boordcomputer is de actieradius nu 493 kilometer.

In een straal van nog geen 50 kilometer van Herten is ook nog eens de keuze uit vijf stations. Op 20 kilometer vanaf Herten - min of meer langs de route naar de Automotive Campus in Helmond - staat in Mülheim an der Ruhr een waterstofpomp waar we uit interesse ook even een kijkje nemen.

De pomp is onderdeel van een groot tankstation langs een invalsweg van Mülheim en staat aan de achterkant van de shop, bij de ingang van de wasstraat. Waterstof komt nog niet voor op de zuil met brandstofprijzen die bij de ingang van het tankstation staat. Na deze 20 kilometer hoeft er nog niet te worden bijgetankt en rijden we verder naar Helmond.

Tanken zoals je gewend bent. (Foto: AutoWeek)

In een vergeten hoekje

Op de Automotive Campus staat de waterstofpomp in een vergeten hoekje, aan de achterkant van het complex. De boordcomputer van de Hyundai meldt dat we 153 kilometer hebben afgelegd sinds de laatste tankbeurt en dat we nog over een actieradius van 349 kilometer beschikken. We hebben dus net iets meer verbruikt dan aanvankelijk door het systeem werd verwacht, waarbij we moeten opmerken dat we stevig hebben doorgereden.

Het waterstofstation in Helmond wordt geëxploiteerd door Waterstofnet en genereert waterstof via elektrolyse (elektrische splitsing van water in zuurstof en waterstof, eigenlijk het omgekeerde van wat er in een brandstofcel gebeurt). Er is keuze uit twee slangen: tanken met 350 bar (bijvoorbeeld voor bussen of vuilnisauto's) en met 700 bar (personenauto's).

Aan de sleutelhanger van de Nexo zit een dongel, net als voor een garagedeur of laadpaal, die je bij de pomp tegen een betaalzuil moet houden. Na 1,95 kilo slaat de pomp af. De boordcomputer geeft aan dat de tank voor 92 procent is gevuld en dat we 522 kilometer ver moeten kunnen komen. In elk geval is het meer dan genoeg om zonder problemen Hoofddorp te halen.

Op de Automotive Campus in Helmond kun je terecht voor waterstof. (Foto: AutoWeek)

Acceptabele brandstofkosten voor een SUV

Na de Nexo een paar dagen rond de redactie te hebben ingezet voor korte ritjes, tanken we de auto af bij Air Liquide in Rhoon voordat we hem weer bij de Hyundai-importeur inleveren.

Over de hele periode dat we met de Nexo op pad zijn geweest, was het gemiddelde verbruik 1,1 kilo per 100 kilometer, wat op basis van de waterstofprijs in Rhoon 11 eurocent per kilometer is. En dat is alleszins acceptabel voor een 1.789 kilo wegende SUV. Dit zijn namelijk dezelfde brandstofkosten die je hebt bij een benzineauto met een gemiddeld verbruik van 1 op 15,5 en een benzineprijs van 1,70 euro per liter.

In Nederland is een brandstofcelauto geen sciencefiction meer. Alleen van een gestructureerd netwerk zoals ze dat in Duitsland hebben en één betaalsysteem is nog lang geen sprake. De rol van gidsland is duidelijk voor de oosterburen.

Nederland is in tegenstelling tot Duitsland geen gidsland wat waterstof betreft. (Foto: AutoWeek)

Het volledige verhaal stond in AutoWeek 23