Automobilisten kunnen hun CO2-uitstoot binnenkort bij Shell compenseren door 1 cent per liter extra te betalen. Werkt dat? In principe zou het moeten kunnen, zegt wetenschapper Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan Wageningen University & Research.

Shell gaat de bijdrage gebruiken om te investeren in boomprojecten in Peru, Indonesië en de Verenigde Staten.

"Dit biedt klanten in Nederland een oplossing die direct impact heeft zolang elektrisch rijden nog niet voor iedereen bereikbaar is", stelde Marjan van Loon, directeur van Shell Nederland, maandag.

1 cent per liter is in principe genoeg

"We hebben het vanochtend nagerekend en het kan inderdaad", zegt Nabuurs. "Maar dan zit je wel in de tropische omstandigheden."

Arbeid is daar goedkoper en een boom groeit daar sneller. Het bos moet dan wel genoeg groeien en lang genoeg in stand worden gehouden. "Dan kom je inderdaad op die 1 cent per liter uit." Dat is dan wel het uiterste minimum.

Als een automobilist elke week een tank van 45 liter verbruikt en die 1 cent per liter betaalt, betaalt die persoon jaarlijks zo'n 23 euro aan compensatie.

In de vliegtuigbranche betalen weinig passagiers extra bij

Dan moeten mensen er wel voor kiezen te betalen. Uit soortgelijke initiatieven, bij bijvoorbeeld KLM, blijkt dat er maar weinig mensen zijn die dat doen. In 2017 gebruikte slechts één op de 535 KLM-passagiers de compensatiedienst.

Er wordt weleens getwijfeld over de methodes om CO2 te compenseren met de aanplanting van bossen in andere landen. Nabuurs erkent dat het op de lange termijn soms moeilijk is om de bossen in stand te houden. En pas wanneer een bos voor langere tijd staat, is er een CO2-winst.

Een bos is ook mooi brandhout

Je moet er daar natuurlijk langdurig voor zorgen dat je het in stand houdt en dat de lokale bevolking op het moment dat het bos enige omvang krijgt er daar brandhout van maakt. Die langdurige instandhouding in de tropen is moeilijker. Critici verwijzen bijvoorbeeld vaak naar projecten waarbij het niet lukte om een dergelijk project in stand te houden.

"Dat is het voordeel als je projecten hier opzet. Het is wel duurder hier, maar je voordeel is wel dat het makkelijker is om het bos in stand te houden. Je hebt gewoon een grotere slagingskans", zegt Nabuurs, die ook hoofdauteur voor het hoofdstuk over landgebruik van Nederland in de IPCC-rapporten is.

"Natuurlijk is het landgebruik maar een stukje van de oplossing. Natuurlijk moet onze fossiele brandstofemissie naar beneden, maar die krijg je nooit naar nul, ook al hou je nog 20 tot 30 procent van je emissies over. Die kun je compenseren. Je moet beide doen: die emissies moeten naar beneden, en tegelijk moet je je bosbeheer verbeteren."