Volvo kondigde vorige week aan de topsnelheid van zijn modellen vanaf 2020 te zullen begrenzen op 180 kilometer per uur. Dat heeft de gemoederen flink beziggehouden, ook in Nederland. Wat zit erachter en wat hebben we eraan?

Volvo wil dat er in 2020 geen dodelijke ongelukken meer gebeuren met nieuwe auto's van het merk. De komst van een snelheidsbegrenzer is onderdeel van het streven, dat door Volvo zelf Vision 2020 genoemd.

"We willen een discussie op gang brengen over de vraag of autofabrikanten het recht of zelfs de plicht hebben om technologie te leveren die het gedrag van de bestuurder beïnvloedt, om zo zaken als te hard rijden, het rijden onder invloed en te veel afleiding aan te pakken", aldus CEO Hakan Samuelsson. Deze drie zaken zijn volgens Volvo de drie belangrijkste factoren voor zwaargewonden en dodelijke slachtoffers in het verkeer.

Volvo Car Nederland heeft naar aanleiding van de berichtgeving veel reacties binnengekregen. "We zien eigenlijk twee kampen. De grootste groep bestaat uit mensen die het met ons eens zijn, dan wel begrijpen waarom we dit doen. Het andere kamp vindt de invoering van een snelheidsbegrenzer een vorm van betutteling", aldus Roger van Polanen Petel, pr-manager voor het merk in Nederland.

Volvo wil een discussie opgang brengen

'We moeten gedragsverbetering ondersteunen'

De eerste reden waarom volgens Volvo de snelheid omlaag moet, is omdat bij hoge snelheden de ingebouwde veiligheids- en rijassistentiesystemen minder goed functioneren, waardoor ongelukken in sommige gevallen niet kunnen worden voorkomen.

"Mensen kunnen het gevaar van slangen en grote hoogtes goed inschatten, maar de risico's van een te hoge snelheid een stuk minder", zegt Volvo's veiligheidsexpert Jan Ivarsson in een persbericht. "We moeten gedragsverbetering ondersteunen en mensen het gevaar van te hard rijden leren inschatten en begrijpen."

Naast een snelheidsbegrenzer introduceren, wil Volvo ook onderzoek doen naar de mogelijkheid om geofencingtechnologie (het afbakenen van een bepaald gebied) toe te passen om zo voertuigen automatisch te laten afremmen in de buurt van scholen.

Een afgeleide bestuurder is wat Volvo betreft net zo gevaarlijk als een beschonken bestuurder, maar welke ideeën het merk voor de aanpak ervan heeft, is nog niet bekend. Volgens Van Polanen Petel komt Volvo later dit jaar met initiatieven om ook de discussie hierover op gang te brengen.

Afgeleide bestuurder en beschonken bestuurder even gevaarlijk

'Initiatief toont dat Volvo veiligheid weggebruikers belangrijk vindt'

De politiek juicht de plannen van Volvo in ieder geval toe. Gevraagd naar een reactie laat minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen aan NU.nl weten dat het goed is dat er meer aandacht voor veiligheid in het verkeer komt.

"De snelheidsbegrenzer waar Volvo mee komt, is ingesteld op 180 kilometer per uur. Dat is een snelheid die in Nederland nergens is toegestaan. Zo'n begrenzer voorkomt dus niet dat mensen te hard rijden. Maar dit initiatief van Volvo laat zien dat het bedrijf de veiligheid van alle weggebruikers belangrijk vindt en daar meer aandacht voor vraagt. Het belangrijkste is en blijft het gedrag van weggebruikers. Je houdt rekening met weer, verkeer en de maximale snelheid."

Begrenzer voorkomt niet dat mensen te hard rijden

'Veiligheid geflankeerd door duurzaamheid'

Er wordt volop gediscussieerd over het verlagen van de maximumsnelheid, maar tot op heden lang niet vanuit het perspectief van de verkeersveiligheid. Zo stelde een Duitse regeringscommissie in januari voor de maximumsnelheid te verlagen naar 130 kilometer per uur om zo de uitstoot van CO2 te verlagen. "De regering is niet voornemens een algemene snelheidslimiet in te voeren op de Duitse snelwegen", liet een woordvoerder destijds direct na het voorstel weten.

Jaren geleden toonde onderzoeks- en adviesbureau CE Delft al aan dat een gemiddelde auto zo'n 10 procent minder CO2 uitstoot bij een snelheid van 120 kilometer per uur dan wanneer de wagen 130 kilometer per uur rijdt. TNO testte in 2016 ook een aantal dieselwagens om het effect van snelheid te meten. Bij 130 kilometer per uur kwam de CO2-uitstoot 5 procent hoger uit ten opzichte van een snelheid van 120 kilometer per uur. De uitstoot van stikstofoxiden viel 15 procent hoger uit.

Volvo gaat er prat op dat het bedrijf naar eigen zeggen leidend is op het gebied van veiligheid. Dat neemt volgens Van Polanen Petel niet weg dat ook het terugdringen van de CO2-uitstoot belangrijk is. Hoewel de uitstoot bij 180 kilometer per uur nog altijd fors hoger is dan bij een snelheid van 100 of 130 kilometer per uur.

"Het veiligheidsaspect van de snelheidsbegrenzer wordt wat ons betreft keurig geflankeerd door duurzaamheid. Beide hebben een grote maatschappelijke relevantie."

Veiligheid en duurzaamheid gaan hand in hand

Rijplezier gaat om meer dan snelheid

Dat Volvo's vanaf 2020 niet harder dan 180 kilometer per uur zullen gaan, betekent volgens Van Polanen Petel niet dat er om die reden alleen nog maar hele kleine motoren in de auto's van het merk geleverd zullen worden, al is de XC40 SUV verkrijgbaar met een driecilinderbenzinemotor.

Wel komt Volvo met plug-inhybrideaandrijflijnen voor alle modellen. Daarnaast levert het merk straks, waarschijnlijk optioneel, een regeneratief remsysteem op al zijn modellen, ongeacht het soort en het type verbrandingsmotor.

Dit systeem, de zogeheten B-aandrijflijn, slaat tijdens het remmen teruggewonnen energie op in een accupakket, energie die de aandrijflijn ondersteunt. De XC60 en XC90 zijn als eerste aan de beurt. Volvo zegt te verwachten dat zijn auto's met een B-aandrijflijn bij het merk min of meer de norm worden.

De elektrische ondersteuning moet voor dynamiek zorgen, ook al ligt de topsnelheid straks lager. "Een auto die 180 kilometer per uur haalt, kan dankzij een krachtige aandrijflijn nog prima een dynamische rijervaring bieden", aldus Van Polanen Petel.

Volvo levert sinds enkele jaren alleen nog maar drie- en viercilindermotoren. Daarvoor stond het merk bekend om zijn vijfcilinderblokken en leverde het teven zes-in-lijnbenzinemotoren. Ook had het bedrijf enkele jaren modellen met V8-krachtbron in de aanbieding.

Dikke motoren behoren tot het verleden