Later deze week presenteert Tesla de Model Y, zijn vierde model. Het is na de aankondiging van de langverwachte goedkopere Model 3-versies opnieuw een goednieuwsbericht van de geplaagde fabrikant van elektrische auto’s. Behoren de problemen bij het merk nu definitief tot het verleden?

De Tesla Model Y wordt een SUV en daarmee iets groter dan de Model 3. De Model Y wordt volgens topman Elon Musk dan ook ongeveer 10 procent duurder dan de Model 3. Dit zou betekenen dat een vierwielaangedreven Model Y met het grootste accupakket in Nederland iets meer dan 61.000 euro zou gaan kosten, ervan uitgaande dat er niet direct een instapversie beschikbaar is.

Ook het rijbereik van de Model Y zal door zijn grotere afmetingen en het iets hogere gewicht lager uitvallen dan dat van de Model 3, volgens Musk 10 procent lager om precies te zijn. Reken dus op een actieradius van minimaal 310 kilometer en maximaal 480 kilometer. Op donderdag worden de specificaties door Tesla zelf bekendgemaakt.

"De nieuwe Model Y is onderhuids grotendeels een Model 3 en zal ook in dezelfde Gigafactory gebouwd worden. Het biedt Tesla de mogelijkheid om op een kostenefficiënte manier het groeiende marktpotentieel voor crossovers/SUV's aan te boren", zegt Max Erich, sectoreconoom automotive van het ING Economisch Bureau.

"De Model Y moet extra vraag genereren en ervoor zorgen dat het volume in de fabriek (de Gigafactory, red.) verder stijgt. Hoe hoger de bezettingsgraad van de fabriek, hoe lager de kosten per auto. Dat helpt Tesla dan weer om de auto’s zo scherp mogelijk in de markt te zetten en concurrentie af te weren."

Tesla's Gigafactory. (Foto: Teslarati.com)

Welkome opsteker voor Tesla

De lancering van een nieuw model is een welkome opsteker voor het merk, dat de afgelopen twee jaar veelvuldig in het nieuws kwam door problemen. Hierdoor zullen veel mensen de presentatie dan ook met enige scepsis bekijken. De laatste keer dat Tesla een nieuw volumemodel presenteerde, was in maart 2016, toen de Model 3 het daglicht zag.

Het duurde uiteindelijk tot juli 2017 voordat de eerste exemplaren van de band liepen. Pas een jaar later, na de veelbesproken 'productiehel', werd het streefaantal van vijfduizend stuks per week gerealiseerd. In Nederland verschenen de eerste exemplaren vorige maand op de weg, krap drie jaar na de onthulling van de Model 3.

"Tesla heeft met de grote productie aantallen van de Model 3 een belangrijke horde genomen. Het staat er wat dat betreft beter voor dan een jaar geleden. Het is nu wel zaak dat Tesla ook grote aantallen blijft verkopen. Tesla kan alleen concurrerende prijzen bieden als de Gigafactory op volle toeren draait", aldus Erich.

"Dat kan een uitdaging worden, want de concurrentie zal de komende jaren toenemen. Alle grote autofabrikanten hebben volledig elektrische modellen in de planning. Echt rustig wordt het voor Tesla dan ook niet. Tesla moet zichzelf blijven ontwikkelen."

De langverwachte Tesla Model 3. (Foto: AutoWeek)

'Omstreden besluit kan kopers trekken'

Het goede nieuws rondom de beschikbaarheid van de Model 3 ging gepaard met de aankondiging dat Tesla, om de goedkopere versies van de Model 3 te bekostigen, al zijn fysieke winkels zou sluiten met ontslagen als gevolg. Daarmee werd opnieuw twijfel gezaaid over de financiële gezondheid van het bedrijf.

In november vorig jaar gaf Musk in een interview toe dat Tesla aan de rand van de afgrond had gestaan. Er vloeide door het opschroeven van de productie van de Model 3 zoveel financiële middelen uit het bedrijf dat het "de dood in de ogen keek". Volgens de topman had Tesla op een zeker moment nog maar voor "enkele weken" geld in kas.

Dit nieuws was op de achtergrond geraakt door de goede berichten over de behaalde productieaantallen en de hogere verkoop. In 2018 leverde het merk 245.240 voertuigen af, evenveel als in alle jaren daarvoor bij elkaar opgeteld. In Nederland staan na de eerste volledige verkoopmaand al 512 exemplaren van de Model 3 op kenteken.

"De keuze om winkels te sluiten kan bijdragen aan lagere (distributie)kosten per auto. Het is een omstreden besluit, want wellicht stoot je er potentiële kopers mee af. Aan de andere kant win je weer kopers door scherpere prijzen. Bovendien wordt de autokeuze tegenwoordig vooral online bepaald en niet in een showroom. Vergeet niet dat zo’n 400.000 mensen een order plaatsten voor de Model 3 zonder de auto ooit in het echt gezien of gereden te hebben", zo stelt Erich.

Een Tesla Store in de Verenigde Staten. (Foto: AFP)

Deur naar nieuwe problemen op een kier

Het besluit tot een omschakeling naar een onlinesalesmodel werd ogenschijnlijk direct omgezet in lagere prijzen voor de modellen van Tesla. Het topmodel, de Model X Ludicrous Performance, werd in Nederland in één klap maar liefst 56.500 euro goedkoper. Ook de Tesla Model S werd duizenden euro’s voordeliger.

Een paar dagen later werd echter bekendgemaakt dat er minder winkels gesloten zouden worden als gepland, met juist prijsverhogingen als gevolg.

Kortom, de komst van de Model Y kan betekenen dat het succes van Tesla voortgezet wordt, maar ook dat de deur naar nieuwe problemen op een kier gaat.

Het goede nieuws is dat de Model Y een welkome toevoeging aan het bestaande aanbod is, vooral omdat de Model S in de basis al uit 2012 stamt. Het eerste proptype van de Model X stamt uit datzelfde jaar, al werd het productiemodel pas in september 2015 onthuld. De Tesla Model S werd het jaar erop voor het laatst vernieuwd.

Erich waagt zich vooralsnog niet aan voorspellingen over de toekomst van het merk. "Tesla moet stappen blijven maken en doet dit ook. Dat gezegd hebbende, rustig vaarwater en auto-industrie zijn begrippen die de komende jaren niet samengaan."

De Tesla Model X en Tesla Model S. (Foto: Tesla)