Dinsdag gaat in Barcelona de tweede testweek voor het aankomende Formule 1-seizoen van start. De raceklasse is al decennialang een proeftuin voor nieuwe technologie, die in veel gevallen later terug te vinden is in straatauto's. Een overzicht van enkele bekende en minder bekende voorbeelden.

Niet alleen de Formule 1, maar de racerij als geheel heeft veel betekend voor hoe automobilisten tegenwoordig onderweg zijn. Tal van inmiddels niet meer weg te denken zaken hebben hun oorsprong in de racerij. Denk daarbij aan de achteruitkijkspiegel, schijfremmen en de dubbele bovenliggende nokkenas.

Ook het idee van spoilers voor meer neerwaartse druk stamt, uiteraard, uit de racerij. In 1956 reed de Zwitser Michael May iedereen zoek op de Nürburgring nadat hij zijn Porsche Type 550 voorzien had van een enorme vleugel.

Koolstofvezel maakte auto's sterker en lichter

Een vroege noviteit uit de Formule 1 zelf is de monocoque. De eerste auto die rondom een monocoque was opgebouwd, is de Lotus 25 uit 1963. Het zelfdragende chassis was succesvol en goed voor twee wereldtitels bij de constructeurs en twee bij de coureurs, in beide gevallen gewonnen door de Brit Jim Clark.

McLaren kwam in 1981 met de volgende stap in de door Lotus ingezette richting toen het voor de MP4/1 een monocoque als cocon voor de coureur presenteerde. Het team paste hierbij voor het eerst koolstofvezel toe. Alom wordt aangenomen dat coureur John Watson zijn crash tijdens de Grand Prix van Italië dat jaar overleefde dankzij de koolstofvezel monocoque.

Daarmee is ook gelijk de link naar straatauto's gelegd, want de McLaren sportwagens van nu zijn stuk voor stuk om een uit koolstofvezel vervaardigde badkuip heen gebouwd. De elektrische BMW i3 wordt volgens een vergelijkbaar principe gebouwd. De toepassing van koolstofvezel is inmiddels gemeengoed, zij het vooral bij de duurdere merken.

Van actieve vering naar instelbare dempers

De doorbraak van de semiautomatische versnellingsbak kunnen we ook op het conto van de Formule-1 schrijven. Ferrari reed er in 1989 voor het eerst mee en het concept evolueerde in de jaren erna tot het systeem met de schakelflippers zoals we dat nu nog kennen.

De semiautomatische versnellingsbak an sich was niet nieuw, aangezien er al sinds de jaren dertig door autofabrikanten mee werd geëxperimenteerd. De zo tot de verbeelding sprekende schakelflippers verschenen in 1997 ook in de Ferrari F355. Daarmee was de trend om door middel van knoppen of flippers van versnelling te wisselen geboren.

Naast flippers voor het schakelen zien we in steeds meer modellen knoppen voor rij-instellingen. Zelfs in een Volkswagen Polo kun je tegenwoordig kiezen uit een comfort- of sportstand. De populariteit van zaken als instelbare dempers had waarschijnlijk niet zo'n vlucht genomen zonder de prestaties van de Williams FW14B uit 1992 en diens opvolger, de Williams FW15C.

De actieve vering van die wagens gaf het Williams-team zo'n voorsprong dat de FIA besloot de zogeheten 'driver aids' te verbieden. Het activebodycontrolsysteem van Mercedes-Benz uit 1999 lag in het verlengde van de vondst uit de Formule 1.

Formule 1-techniek voor waspoeder en supermarkten

Minder prominent maar daardoor niet minder belangrijk zijn de vindingen die uit het zicht blijven. Aan het begin van deze eeuw kwam Ferrari met een speciale coating voor de cilinderwanden, waardoor de zuigers minder weerstand ondervonden. Een aantal jaren later kreeg het binnenste van de motor van de Ferrari 458 Italia eenzelfde behandeling.

Een Formule 1-wagen is ook een uitstekend rijdend laboratorium voor de ontwikkelaars van motorolie en brandstof. Zo zijn brandstoftoevoegingen voor de reiniging van het injectiesysteem terug te voeren naar de Formule 1.

Inmiddels hebben de verschillende Formule 1-teams zo veel kennis en kunde in huis, dat het werk en de vondsten van de ontwikkelingsafdeling ook elders een toepassing kunnen krijgen. Zo werkte Williams Advanced Engineering samen met General Dynamics aan een nieuw type gevechtstank. De kennis van telemetrie konden ze goed gebruiken voor de tank.

Ook hielp Williams sponsor Unilever met het energiezuiniger maken van de productie van waspoeder. Daarnaast heeft het in het verleden de kennis van de luchtstroom over de voorvleugel van een Formule 1-wagen toegepast in een supermarkt, om de koele lucht van de koelvakken zo veel mogelijk uit het gangpad te houden. Het resulteerde ook nog eens in een 30 procent lager energieverbruik.