De markt voor auto's met een brandstofcel aan boord staat nog in de kinderschoenen. Het aantal tankstations waar je waterstof kunt tanken is klein, net als het aantal beschikbare waterstofauto's. Hyundai en Toyota hebben er elk een. Wat is de stand van zaken bij de fabrikanten?

Sinds 2013 zijn er over de hele wereld zo'n achtduizend waterstofauto's verkocht. Ter vergelijking: dat is ongeveer het aantal dat Tesla in Nederland op jaarbasis verkoopt. Daar komt als het aan de fabrikanten en bedrijven die zich met deze technologie bezighouden ligt verandering in.

Zo wil Toyota, dat met de Mirai al een waterstofauto in de showroom heeft staan, al in 2020 wereldwijd meer dan 30.000 voertuigen met een brandstofcel per jaar verkopen. AutoWeek testte deze auto in oktober nog uitvoerig.

Zo werkt een waterstofauto

  • Een waterstofauto is een elektrische auto die waterstof in plaats van een batterij als energiebron gebruikt.
  • De waterstof wordt in een brandstofcel met zuurstof uit de lucht omgezet in water.
  • Door een chemische reactie ontstaat elektriciteit die de elektromotor aandrijft.
  • Uit de uitlaat komt alleen waterdamp en warmte.
  • Bij dit proces ontstaat geen CO2, waardoor het voertuig uitstootvrij is.

De Mirai is overigens niet de enige in zijn soort. Hyundai heeft met de Nexo een waterstofauto in het aanbod en in de Verenigde Staten is de Honda Clarity verkrijgbaar, zij het via een leaseconstructie. Afgelopen november kondigde Mercedes-Benz de komst van de GLC F-Cell aan, eveneens een auto met brandstofcel.

Vijftig tankstations in het vooruitzicht

Daimler, Honda, Hyundai en Toyota zijn samen met de BMW Group, Kawasaki en tal van andere industriële partijen, waaronder Shell, Total en Engie, verenigd in het Hydrogen Council.

Dit samenwerkingsverband wil de komende jaren zo'n 10 miljard euro in de technologie en infrastructuur steken, met het uitbreiden van het aantal tankstations als een van de speerpunten.

"Wat de gebrekkige infrastructuur voor het tanken betreft; dat is net als bij de vroege elektrische auto's een beetje een kip-en-het-eiverhaal. Begin je met de stations of met de auto's? Via het Hydrogen Council investeren we samen met de andere deelnemers ieder jaar echter veel geld om dit op orde te krijgen", aldus pr-manager Mike Belinfante van Hyundai.

Op het moment gaat een groot deel van de investeringen naar Duitsland. Niet alleen omdat de afstanden daar groter zijn, maar ook omdat de regering daar volgens Belinfante wat voortvarender te werk gaat. "Het aantal stations moet van ongeveer zeventig naar vierhonderd worden uitgebreid voor 2023."

In Nederland staat de teller op vier tankstations. Het vijfde opent later dit jaar in Den Haag, met nog eens tien extra locaties in de planning. De overheid heeft voor 2025 een totaal van vijftig in het vooruitzicht gesteld. Rond die tijd moeten er vijftienduizend waterstofauto's rondrijden.

'Obstakels moesten overwonnen worden'

Bij Daimler, het moederbedrijf van Mercedes-Benz, wordt sinds de jaren tachtig onderzoek gedaan naar brandstofceltechnologie. Dit resulteerde in 1994 in de presentatie van de Necar 1, de eerste waterstofauto ter wereld.

De fabrikant had er destijds een bedrijfswagen voor nodig om de techniek te herbergen, maar al snel paste de brandstofcel in een auto van het formaat A-Klasse.

In 2008 ging de Honda FCX Clarity in productie, een auto die tot 2014 in beperkte aantallen beschikbaar was via een leaseconstructie. Zijn opvolger verscheen in 2016.

De eer van de eerste in serie geproduceerde waterstofauto gaat naar de Hyundai ix35 fuel Cell, de voorloper van de Nexo. De Toyota Mira dateert van 2014, al begon het Japanse merk al in 1992 met de ontwikkeling van de technologie.

"In de ontwikkeling van de techniek is veel tijd gaan zitten. Obstakels zoals wat te doen bij lage temperaturen - waterstof bevriest immers - moesten eerst overwonnen worden. Desalniettemin waren we in 2013 de eerste fabrikant ter wereld met een in serie geproduceerde waterstofauto", zo geeft Belinfante te kennen.

Na vijf minuten weer onderweg

Goedkoop zijn de in Nederland verkrijgbare Nexo en Mirai helaas niet. De Hyundai SUV kost 74.995 euro, terwijl de Toyota-sedan voor 80.925 euro in de prijslijst staat. Daar staat tegenover dat je met een waterstofauto verder komt dan met een elektrische auto.

Toyota belooft een actieradius van ongeveer 500 kilometer, de Hyundai Nexo komt volgens de fabrieksopgave ongeveer 665 kilometer ver op een tank waterstof. Alleen de allerduurste Tesla Model S-uitvoering komt bij deze afstanden in de buurt, en dan uitsluitend onder ideale omstandigheden.

Het gebrek aan voldoende tankstations is weliswaar een nadeel, het feit dat je kunt tanken is juist een groot pluspunt ten opzichte van batterij-elektrische auto's. In plaats van dertig minuten of meer voor een paar honderd kilometer aan reikwijdte, ben je met een waterstofauto binnen vijf minuten weer onderweg.

"Met het tanken verricht je dezelfde handeling die automobilisten al zo'n honderd jaar doen. Op die manier is de overgang naar waterstofauto's een veel natuurlijkere. Je hoeft jezelf geen nieuwe gewoontes aan te leren", aldus Guido Roozekrans, de pr-man van Toyota.

'Men is te veel gericht op batterij-elektrische auto's'

Hyundai en Toyota zullen naar eigen zeggen stappen blijven ondernemen om waterstofauto's definitief op de kaart te zetten. Zo zal Hyundai zijn techniek op het gebied van waterstofauto's delen met Audi, terwijl Toyota patenten heeft vrijgegeven.

"Toyota heeft de afgelopen 25 jaar miljarden in de ontwikkeling van de waterstofauto gestoken en wil zich vooral op deze technologie richten", zo laat Roozekrans weten. "Om de waterstofeconomie en waterstofmobiliteit op gang te brengen, heeft Toyota in 2015 maar liefst 5.680 waterstoftechnologiepatenten vrijgegeven."

In Nederland, zo geven beide merken toe, zijn ze ook afhankelijk van het overheidsbeleid in hun streven een doorbraak voor waterstofauto's te bewerkstelligen.

"We hebben weliswaar veelvuldig contact met Tweede Kamerleden en beleidsbepalers, maar we merken dat er domweg niet genoeg kennis van zaken is. Men is nog niet heel bekend met waterstofauto's, ook omdat men te veel gericht is op batterij-elektrische voertuigen. Daarnaast zit er een veel actievere lobbybeweging achter de elektrische auto", zo concludeert Belinfante.

Kijk voor meer informatie op AutoWeek.nl